Қазақстанда өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың құқықтық мәртебесін өзгерту мүмкіндігі талқылануда. Оларды ресми түрде кәсіпкерлік субъектілеріне жатқызуы мүмкін. Бұл мәселе Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалау кеңсесінің отырысында қаралды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Қазір өзін-өзі жұмыспен қамтығандар кәсіпкерлік субъектісі болып саналмайды. Алайда билік бұл мәселені қосымша зерделеуді көздейді, өйткені жаңа салық режимі ондаған мың адамды тартып үлгерді. Қолданыстағы заңнама бойынша өзін-өзі жұмыспен қамтығандар кәсіпкерлер қатарына жатпайды, бұл Салық, Кәсіпкерлік және Әлеуметтік кодекстер арасында құқықтық қайшылық тудырады. Сонымен қатар, шағын және орта бизнестің ресми статистикасы бұл санаттағы азаматтарды есепке алмайды.
Жаңа Салық кодексіне сәйкес, арнайы салық режимін жеке кәсіпкер ретінде тіркелмеген, рұқсат етілген қызмет түрлерімен айналысатын, жалдамалы жұмыс күшін пайдаланбайтын және айына 300 айлық есептік көрсеткіштен аспайтын табысы бар жеке тұлғалар пайдалана алады. Режим аясында олар 4% ставка бойынша тек әлеуметтік төлемдерді ғана төлейді.
Мемлекеттік кірістер комитетінің дерегінше, жыл басынан бері өзін-өзі жұмыспен қамтыған ретінде 688,8 мың адам тіркелген. Оның басым көпшілігі – 597 мыңы немесе 87% – «Яндекс», InDrive және Wolt сияқты цифрлық платформалар арқылы жұмыс істейді. Тағы 91,5 мың адам дербес қызмет атқарады. Жаңадан тіркелгендердің аз ғана бөлігі бұрын кәсіпкер болған: 84,2 мыңы бұрын жеке кәсіпкер мәртебесіне ие болса, қалған 546,4 мың адам бұрын кәсіпкер ретінде ешқашан тіркелмеген. Осылайша, жарты миллионнан астам қазақстандық алғаш рет ресми жұмыспен қамту және салық салу жүйесіне енді.
Отырысқа қатысушылар өзін-өзі жұмыспен қамтудың экономикалық қызметтің дербес нысанына, кәсіпкерлікке өтудің аралық кезеңіне немесе жеке жұмыспен қамту санатына айналатынын анықтау керектігін атап өтті. Қабылданған шешімге байланысты Кәсіпкерлік және Әлеуметтік кодекстерге өзгерістер енгізілетін болады. Талқылау қорытындысы бойынша билік әзірге бұл кодекстерде өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың мәртебесін бекітпеуге шешім қабылдады. Бұл мәселеге келесі жылы, жаңа салық режимін қолдану тәжірибесі жинақталған кезде қайта оралу жоспарлануда.