Экономист Арман Батаевтің пікірінше, тау-кен холдингі ERG акцияларының 40 пайызын «Самрук-Қазына» қорына беру компанияны қаржыландыру қажеттілігіне байланысты болуы мүмкін. Оның айтуынша, үкімет бұл активті қорды қолдау үшін пайдалана алады, ал болашақта «Самрук-Қазына» ERG және басқа да компанияларының акцияларын биржаға шығара алады, деп хабарлайды infohub.kz.
Сарапшы акцияларды беру өзара есептесу арқылы, ақша қаражатынсыз жүзеге асқанын атап өтеді: үкімет «Самрук-Қазынаның» жаңа акцияларын ERG акцияларымен төлеген. Батаев бұдан әрі ERG-дегі үлес қордың бейінді тау-кен компаниясы «Тау-Кен Самрукқа» берілуі мүмкін деп болжайды.
ERG үшін басты артықшылық – «Самрук-Қазына» тарапынан қаржыландыруға қол жеткізу. Бұған дейін Қаржы министрлігінің мемлекеттік мүлік комитеті компанияны бюджеттен тікелей қаржыландыра алмайтын. Ал қор шетелдік капитал нарықтарында қаражат тартып, оны ERG қоса алғанда, еншілес құрылымдарға инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға немесе қымбат несиелерді қайта қаржыландыруға бағыттай алады.
Батаев ERG қазір айтарлықтай қаржы тапшылығын сезініп, әсіресе ресейлік кредиторлар алдында жоғары қарыз жүктемесі бар екенін атап көрсетеді. «Самрук-Қазына» қарызды қайта қаржыландыруға және жаңа жобаларды іске қосуға көмектесе алады. Сонымен қатар, ERG-нің проблемалары қордың өз проблемаларына айналады.
Сарапшы активті капитал нарығы арқылы монетизациялау әлеуетін де көреді. «Самрук-Қазына» ERG-нің IPO-сын өткізе алады, өйткені холдинг бұрын ашық компания болған. Сонымен қатар, қор ERG, «Қазцинк», «Қазақтелеком», Kcell сияқты жетілген портфельдік компаниялардың 10-20 пайыз акцияларын қамтитын жеке инвестициялық қор (ETF) құрып, оны Лондонда немесе Гонконгта IPO-ға шығара алады.
«Ірі портфельдік компаниялардың миноритарлық пакеттері жинақталған ETF орналастыру «Самрук-Қазынаның» басты міндеттерінің бірін шешуге мүмкіндік береді – қарыз жүктемесін үнемі арттырмай-ақ, жаңа инвестициялық жобаларды қаржыландыру үшін айтарлықтай капитал тарту», – деді Батаев.
Сарапшының айтуынша, «Самрук-Қазына» активтерін жекешелендіру мәселесі маңызды, өйткені холдингтің тұрақтылығына ықтимал дағдарыс кезінде экономиканы қаржыландыру тәуелді.
Бұған дейін Eurasian Resources Group (ERG) мемлекеттік акциялар пакеті «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ басқаруына берілгені хабарланған болатын. 2026 жылдың мамырында ERG қазақстандық кәсіпкер Шахмұрат Мұталипке тиесілі Nature Energy Solutions Ltd. компаниясы тау-кен тобының 39,3 пайыз акциясын сатып алғанын хабарлады. Пакет ERG-нің 18,6 пайызына ие болған Патох Шодиевтен, сондай-ақ ERG-нің 20,7 пайызына ие болған Александр Машкевичтің мұрагерлерінен сатып алынды. ERG-нің тағы 20,7 пайызы Ибрагимовтар отбасына тиесілі.