Қолданбалы саясаттану және халықаралық зерттеулер орталығының жетекшісі Айдар Әмребаев көші-қон саясатын келушілер санымен ғана емес, олардың ел экономикасы мен қоғамдық өміріне қосқан үлесімен бағалауды ұсынды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Ғалымның айтуынша, Қазақстан ондаған жылдар бойы этникалық қазақтарды тарихи отанына қайтарумен айналысып келеді. Тәуелсіздік жылдары елге шамамен 1,165 млн адам келді. Тек 2025 жылы ғана қандас мәртебесін 16 805 адам алды.

Әмребаев бүгінде мемлекет бұл процестің экономикалық құрамдас бөлігін де ескеруге тырысатынын атап өтті. Қоныс аударушылар жұмыс күші қажет өңірлерге жіберіледі. Өткен жылы квота бойынша ол жаққа 2 309 адам көшіп барды.

Сонымен қатар, Қазақстанның көші-қон саясаты біртіндеп өзгеруде. Енді сұранысқа ие білімі мен тәжірибесі бар адамдарды тарту туралы да сөз болып отыр.

Ол биылғы сәуірде Президент көші-қон саясатын жетілдіру туралы жарлыққа қол қойғанын еске салды. Бұл жарлық «Алтын визаны» енгізуді көздейді. Ол Қазақстанда жұмыс істеп, жаңа жобаларды дамыта алатын инвесторлар, кәсіпкерлер мен білікті мамандар үшін жағдайды жеңілдетуі тиіс.

«Бұл әбден түсінікті тәсіл. Жақсы мамандар мен кәсіпкерлер үшін бүгінде көптеген ел бәсекелесуде. Қазақстанға инженерлер, бағдарламашылар, ғалымдар, дәрігерлер, кәсіпкерлер мен инвесторлар қажет. Сондықтан көші-қонды бағалау кезінде келген адамдардың санына ғана емес, олардың ел экономикасы мен қоғамдық өміріне қалай енетініне де назар аудару маңызды», — деп жазды Әмребаев.

Оның дерегінше, 2025 жылы келген еңбекке қабілетті қандастардың 15%-ы жоғары білімді, 27,5%-ы орта арнаулы, ал 51,2%-ы жалпы орта білімді болған. Бұл деректер білім, жұмысқа орналасу және бейімделу мәселелерінің шынымен маңызды екенін көрсетеді.

«Сөйтіп, бүгінде Қазақстан көші-қон саясатының екі бағытын бірдей дамытып отыр. Бір жағынан, ел тарихи отанына оралатын этникалық қазақтарды қабылдауды жалғастыруда. Екінші жағынан, Қазақстан әртүрлі елдерден мамандарды, кәсіпкерлер мен инвесторларды тартқысы келеді. Түптеп келгенде, нәтиже маңызды. Егер адам келіп, бизнес құрса, жұмыс орындарын ашса, ғылыммен айналысса немесе жаңа технологиялар әкелсе, бұл елдің дамуына қосылған үлес болады. Жаңа көші-қон саясатының тиімділігін дәл осындай нәтижелер бойынша бағалау керек», — деп қорытындылады саясаттанушы.