Швейцария сайлаушылары бейтараптықты қатаң айқындауды көздеген ұсынысты айтарлықтай басымдықпен қабылдамады. Бұл бастама елге НАТО-мен ынтымақтастықты шектеп, Ресейге қарсы санкциялардан бас тартуды міндеттер еді. Федералдық статистика басқармасының қорытынды деректері бойынша, барлық кантон мен сайлаушылардың шамамен 70 пайызы бейтараптықтың қатаң нұсқасын Швейцария конституциясына енгізу туралы ұсынысты қолдамады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бастаманы түбегейлі оңшыл Швейцария халық партиясы (ШХП) ұсынған болатын. Жеңіліс күтілгенімен, Ресейге қарсы санкциялар бойынша Еуропа одағының бірлігін сақтау қиындап бара жатқан тұста бұл нәтиже бүкіл Еуропа үшін жеңілдік болды.
Швейцарияның ғасырларға созылған бейтараптығы 1815 жылы Наполеон соғыстары аяқталған соң ресми түрде мойындалған. Қазіргі үкімет саясатын сынаушылардың пікірінше, 2022 жылы Украинаға толыққанды басып кіруден кейін Швейцарияның Еуропа одағының Ресейге қарсы санкцияларын қайталауы осы мәртебені әлсіретті.
Сайлаушылардан «мәңгілік және қарулы бейтараптық» қағидатын конституцияға бекітіп, Швейцарияға кез келген әскери одаққа кіруге немесе БҰҰ рұқсатынсыз соғысып жатқан мемлекеттерге санкция салуға тыйым салуды қолдау-қолдамауы сұралды.
Бұл нәтиже — бастаманы ашық қолдаған ШХП-ның миллиардер демеушісі Кристоф Блохер үшін ауыр жеңіліс. Bloomberg агенттігінің мәліметінше, ол науқанға 2 миллион франк (2,1 миллион еуро, 1,8 миллион фунт) жұмсаған.
Қарсыластар нәтижені қуанышпен қарсы алды. «Сайлаушылар ШХП-ның не қалағанын түсінді: ол Швейцарияның халықаралық оқшаулануын және халықаралық құқық тапталып жатқанда өз жауапкершілігінен жалтаруын қалады», — деді Жасылдар партиясының депутаты Сибель Арслан.
Швейцария үкіметі де, саяси партиялардың көпшілігі де бұл шараға қарсы болды. Олардың дәлелінше, «Швейцария халықаралық қауіпсіздік саясатындағы сенімді серіктес болудан қалар еді», бұл шабуыл жағдайында елдің қауіпсіздігін әлсіретіп, НАТО-мен ынтымақтастық мүмкіндігін қатты шектер еді.
Швейцария НАТО-ға мүше болмағанымен, трансатлантикалық әскери одақпен 30 жыл бойы ынтымақтасып келеді.
Сарапшылардың пайымдауынша, нәтиже швейцариялықтардың үкіметтің бейтараптықты түсіндіруіне көңілі толатынын көрсетті. «Халық сөзін айтты: олар бейтараптық — геосаяси өзгерістерге қарай бейімделуге болатын құрал, ал үкіметке оны қолдануды икемдеу үшін әрекет еркіндігі қалады деп қабылдайды», — деп жазды SwissInfo-ның тілшісі Кэти Роми. SwissInfo — Швейцария хабар тарату корпорациясының онлайн қызметі.
Ол сондай-ақ «қолдау» науқанының Ресей мүддесі үшін әрекет етіп жатыр деген көзқарастан арыла алмағанын атап өтті.
Ресейдің сыртқы істер министрлігі бастаманы мақтап, Швейцарияның Еуропа одағының санкцияларын қабылдауын сынаған және ел бейтараптықтан бас тартып жатыр деп мәлімдеген болатын.
ШХП жеңілісті мойындап, қазір одан әрі қандай да бір шара қолдану жоспары жоқ екенін айтты.