Шығыс Қазақстан облысындағы Ұлан ауданында орналасқан Белогорск сирек металл кен орнын жерасты әдісімен игеру жоспарлануда. Жоба он жыл ішінде қорларды өндіруді көздейді, деп хабарлайды infohub.kz.
Қоғамдық тыңдау материалдарына сәйкес, осы кезеңде шамамен 3,312 млн тонна баланстық кен қорын өтеу жоспарлануда. Кәсіпорынның жобалық қуаты жылына 350 мың тонна кен деңгейінде белгіленген, ал кеніш бұл қуатқа жұмыстың үшінші жылында шығып, оны сегіз жыл бойы сақтауы тиіс. Кеніштің жалпы қызмет ету мерзімі 11 жыл деп бағалануда, игеруге 2 шаршы км аумақ бөлінген. Күнтізбелік жоспар бойынша жұмыстардың басталуы 2026 жылға жоспарланған.
Белогорск кен орнында бериллий, тантал, ниобий және қалайы бар. Жобалық материалдарда келтірілген қорлардың бағасы 40 жылдан астам уақыт бұрын жасалған. 1985 жылғы хаттаманың деректері бойынша, С1 санатындағы қорлар кен көлемі 2,8 млн тонна болғанда 1 358 тонна бериллий, 243 тонна тантал және 224 тонна ниобий деп бағаланған. Қалайы қоры кен көлемі 2,7 млн тонна болғанда 604 тоннаны құраған. С2 санатында тағы 341 тонна бериллий, 42 тонна тантал, 57 тонна ниобий және 157 тонна қалайы бағаланған, есептік кен көлемі 528 мың тонна болған. Сонымен қатар, баланстан тыс кендер 6,2 млн тонна деңгейінде болжанған, оларда 2 816 тонна бериллий, 299 тонна тантал және 502 тонна қалайы болуы мүмкін деп есептелген.
Бериллий, тантал және ниобий, қалайыдан айырмашылығы, Өскемендегі «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясының Үлбі металлургия зауытында өңделуі мүмкін.
Белогорск кен орнын геологиялық зерттеу 1930-жылдары басталған. Кен орны бірнеше рет барланған, ал оның қорлары бірнеше рет мемлекеттік комиссияда бекітілген. Құжаттарда көрсетілген соңғы осындай қайта қарау 1985 жылы өткен. 1985-1986 жылдары «Востказгеология» Өскемен геологиялық-барлау экспедициясының мамандары флангтар мен терең горизонттарда іздеу-бағалау жұмыстарын жүргізген. Негізгі әдіс колонкалық бұрғылау болған. Жұмыс нәтижелері бойынша С2 санатындағы қорлар есептеліп, Р1 болжамды ресурстары бағаланған. Геологтар сол кезде кен орнының ресурстарын флангтар мен терең горизонттарды қосымша барлау арқылы айтарлықтай арттыруға болады деген қорытындыға келген.
Сонымен қатар, Белогорск бұрын да игерілген. 2023 жылы БАҚ сала маманына сілтеме жасап, мұнда жерасты өндірісі 1993 жылға дейін жүргізілгенін хабарлаған. Сол кезде кен орнында ірі қорлардың сақталуына күмән туындаған.
Қоғамдық тыңдау құжаттарына сәйкес, Белогорск кен орнына жер қойнауын пайдалану құқығын 2025 жылы Өнеркәсіп министрлігінің аукционының қорытындысы бойынша «Sinoinvest Group Ltd» ЖШС алған. Ағымдағы тыңдаулардың бастамашысы «Asia United Resources Group Corporation Ltd» ЖШС болып табылады. Екі құрылым да Ду Цунтфэн (Du Cunfeng) арқылы байланысқан. Ол Asia United Resources Group Corporation Ltd компаниясының басшысы және құрылтайшысы, сондай-ақ Sinoinvest Group құрылтайшыларының қатарында көрсетілген. Соңғысының тағы бір құрылтайшысы, adata.kz деректеріне сәйкес, Теливухабули Акемубаи (Teliewuhabuli Akemubayi) болып табылады.