Теңіз қайтып келеді: Солтүстік Арал соңғы жылдардағы рекордтық көлемде су жинады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Солтүстік Арал теңізі шөлге қарай шегінген шекарасын қайтарып жатыр. Соңғы төрт жылда су қоймасындағы су көлемі бес миллиард текше метрге жуық өсіп, 23,4 миллиард текше метрге жетті.
Бұл процестің басты қозғаушы күші — нәзік «су дипломатиясы» және Сырдариядан келетін су ағынының артуы. Өткен жылдың қазан айынан бастап теңізге 1,2 миллиард текше метр су жіберілді.
Қазіргі уақытта Солтүстік Аралға су ағыны секундына 14 текше метрді құрайды, алайда вегетациялық кезеңнің соңына қарай бұл көрсеткішті бірнеше есеге — секундына 100-150 текше метрге дейін арттыру жоспарлануда.
Су ресурстарының тұрақты ағыны — бұл мол жауын-шашынның ғана емес, сонымен қатар күрделі мемлекетаралық келісімдердің нәтижесі. Шешуші қадам — Өзбекстанмен трансшекаралық су объектілерін бірлесіп басқару туралы келісімге қол қою болды, бұл келіссөздер он жылға созылды.
«Солтүстік Аралды сақтау мақсатында бірқатар жобалар жүзеге асырылуда, оның ішінде Сырдария өзенінің алабында су есебін автоматтандыру және гидротехникалық құрылыстарды қайта жаңарту бар. Сондай-ақ көршілес мемлекеттермен өзара іс-қимыл нығайтылуда», — деді су ресурстары және ирригация бірінші вице-министрі Нұрлан Алдамжаров.
Сандар Солтүстік Арал көлемінің тұрақты жыл сайынғы өсімін көрсетеді: 2022 жыл — 18,9 млрд м³, 2023 жыл — 20,49 млрд м³, 2024 жыл — 22,08 млрд м³, 2025 жыл — 22,85 млрд м³, 2026 жылдың тамызы — 23,40 млрд м³.
Алда су қоймасын қалпына келтірудің негізгі кезеңі — Солтүстік Аралды сақтау бойынша ауқымды жобаның екінші фазасы. Оның аясында Көкарал бөгетін қайта жаңарту жоспарланған. Бұл су деңгейін Балтық жүйесі бойынша 44 метрге дейін көтеруге, теңіз бетінің ауданын 3 913 шаршы шақырымға дейін ұлғайтуға, ал жалпы су көлемін 34 миллиард текше метрге дейін жеткізуге мүмкіндік береді.