TikTok әлеуметтік желісінде Қазақстанның мемлекеттік рәміздері бар күмәнді бейнелер таралып жатыр. Онда 18 жасқа толған азаматтарға 5 миллион теңгеге дейінгі кредиттер мен айыппұлдарды есептен шығаруға уәде береді. Ол үшін пайдаланушыларға профиль сипаттамасында көрсетілген сілтемеге өту ұсынылады. Мұндай схеманың қауіптері туралы Дезинформациямен күрес жөніндегі орталық ескертті, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Орталық мамандары ұсынылған сілтемелерді зерттеп, бірнеше қауіп белгісін анықтады. «Сайт әлеуметтік көмектің ресми қызметін имитациялайды. Пайдаланушыға туған жылын көрсетуді ұсынады, содан кейін бағдарлама шарттарына сәйкес келетінін хабарлап, Telegram-ға өтуді ұсынады. Кері санақ таймері жеделдік сезімін тудырып, жылдам әрекет етуге итермелейді. Telegram-да авторизацияны растаған кезде пайдаланушы шын мәнінде бөгде адамдарға өз есептік жазбасына, жеке хат-хабарына және байланысты деректеріне қолжетімділік береді», — деп ескертті қазақстандықтарды.
Аталған ресурсты арнайы қызмет фишинг және спам деп санаттайтыны нақтыланды. Сондай-ақ тексеру кезінде домен шамамен 17 күн бұрын тіркелгені анықталды. Орталық бұл фактінің өзі алаяқтықты дәлелдемейтінін, бірақ басқа белгілермен қосарланғанда күмән тудыратынын есептейді. «Осы белгілердің жиынтығы мемлекеттік көмек алу сылтауымен жасалатын фишинг қаупін көрсетеді», — деп нақтылады Дезинформациямен күрес жөніндегі орталықта.
Қазақстандықтарға күмәнді сайтты қалай тануға болатыны туралы бірқатар ұсынымдар берілді. Ең алдымен домендік атауды тексеру керек: Қазақстанның ресми мемлекеттік ресурстары .gov.kz аймағындағы домендерді пайдаланады, ал көптеген басқа ресми ұйымдар — .kz. Көбінесе мемлекеттік органдар мен ұйымдардың сайт атаулары қазақ сөздері мен олардың аббревиатураларын пайдаланып, латын әрпімен жазылады.
Сонымен қатар ерекше домендерге назар аудару қажет. Егер сайт атауынан кейін бейтаныс аймақтар, мысалы .cfd, .xyz, .top немесе .click тұрса, бұл ресурсты мұқият тексеруге себеп. Тек безендіруге сенуге болмайды: мемлекеттік рәміздер, логотиптер және қорғалған қосылым туралы жазулар сайттың мемлекеттік органға тиесілі екенін растамайды.
Сондай-ақ уәделерді тексеру ұсынылады — кредиттер мен айыппұлдарды есептен шығару туралы ақпаратты мемлекеттік органдардың ресми ресурстарынан іздеу керек. Кімге және қандай құқықтар беріліп жатқанына сенімді болмасаңыз, күмәнді авторизацияны растауға және Telegram мен басқа аккаунттарға қолжетімділік беруге болмайды. Егер күмәнді кіру расталып қойса, Telegram-ның белсенді сеанстарын тексеріп, бейтаныс сеанстарды тоқтатып, екі сатылы аутентификацияны қосу қажет.
«Алаяқтар пайдаланушыларды тартудың әр кезеңін мұқият ойластырады: қарыздарды есептен шығаруға уәде береді, қаржылық көмек ұсынады немесе сенім тудырып, адамдарды қажетті әрекеттерге итермелеу үшін өзекті әлеуметтік күн тәртібін пайдаланады. Сырттай сенімді жарияланымдардың артында жеке деректер мен аккаунттарға қолжетімділік алуға бағытталған фишингтік схемалар жасырылуы мүмкін. Сондықтан қатты уәделерге алданып қалмау, ақпаратты ресми дереккөздер арқылы тексеру және сілтемелер мен авторизация сұрауларына мұқият қарау маңызды», — деп қорытындылады орталықта.