Тіс қатты ауырғанда – бүйрек коликасы мен инфарктан кейін ең күшті ауырсынулардың бірі, бірақ жедел жәрдем шақыртудың қажеті жоқ. Стоматолог-терапевт Аралбек Тасбулатов мұндай жағдайда қалай әрекет ету керектігін және дәрігерге барар алдында неге ауырсыну басатын дәрілерді ішуге болмайтынын түсіндірді, деп хабарлайды infohub.kz.
Дәрігердің айтуынша, тіс ауруы – қабыну процесінің белгісі. Ол әдетте жүйке (пульпа) немесе тісті ұяшықта ұстап тұратын тіндердің (периодонт) қабынуы кезінде пайда болады. Көбінесе себебі емделмеген кариес. Пульпит кезінде өздігінен пайда болатын ауырсыну, суық пен ыстыққа реакция, атып тұратын және түнгі ауырсыну пайда болады. Периодонтит кезінде негізгі симптом – тістегенде ауырсыну.
Асқынуларды болдырмау үшін стоматологқа үнемі барып, кариесті ерте кезеңде емдеу керек. Пациенттер көбінесе қорқыныш немесе қымбат болуына байланысты емдеуді кейінге қалдырады, бірақ заманауи стоматология емдеуді іс жүзінде ауыртпалықсыз өткізуге мүмкіндік береді. Анестетиктер тістің сезімталдығын толығымен өшіреді, ал дұрыс жасалған анестезия кезінде кариесті емдеу, тісті алу, имплантациялау және протездеу ауыртпалықсыз өтеді. Дегенмен, сирек жағдайларда (шамамен 5% пациенттерде) ауырсынуды басу жеке ерекшеліктерге, сезімталдықтың жоғарылауына немесе тіндердің қабынуына байланысты тиімділігі төмен болуы мүмкін. Кейде психологиялық фактор – ауырсынуды қатты күту рөл атқарады.
Көптеген адамдар тістің түнде қатты ауыратынын байқайды. Бұл түнгі уақытта кезбе жүйке әсерінің күшеюімен байланысты. Егер өткір ауырсыну кешке немесе түнде пайда болса, дәрігер дозасын асырмай, нұсқаулық бойынша ауырсыну басатын дәрі қабылдауды және мүмкіндігінше тезірек стоматологқа жазылуды ұсынады. Заманауи ауырсыну басатын дәрілер пульпит кезінде және созылмалы қабынудың асқынуында ауырсынуды жақсы басады, бірақ уақытша әсер етеді. Ауырсыну басылғаннан кейін босаңсуға болмайды – дереу дәрігерге жазылу керек. Қабылдау алдында ауырсыну басатын дәріні ішу ұсынылмайды: бұл симптомдарды бәсеңдетеді және дәрігер қай тістің мазалайтынын анықтай алмауы мүмкін.
Тіс ауруы шұғыл медициналық көмек көрсетілетін жағдайларға жатпайды. Жедел жәрдем шақырғанда пациентке стоматологияға немесе аурухананың жақ-бет бөлімшесіне хабарласуға кеңес беруі ықтимал, бірақ өмірге қауіп төндіретін асқынулар болмаса, тіпті ол жақта да ауырсыну басатын дәрі қабылдап, амбулаториялық емделуге жазылуды ұсынады.
Тіс ауруының негізгі алдын алу — кариестің асқынуына жол бермеу. Дәрігер күніне екі рет тіс тазалауды, ауыз қуысының гигиенасын мұқият сақтауды, әр алты ай сайын профилактикалық тексеруден өтуді және ауырсынуды күтпей, кариесті уақытылы емдеуді ұсынады. Бұған дейін «Курсив» тәтті тағам тістердің бұзылуының жалғыз себебі емес екенін жазған: кариес инфекциялық сипатқа ие және оның сілекей арқылы берілуі мүмкін.