Қазақстан мен Әзірбайжанды Каспий теңізінің түбімен тартылған ұзындығы 380 шақырымдық талшықты-оптикалық байланыс желісі жалғасты. Салтанатты іске қосу рәсіміне Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Әзірбайжан Президенті Ильхам Әлиев қатысты, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Су асты кабелі Орталық Азия, Қытай және Еуропа арасындағы деректерді тасымалдаудың жаңа бағытының бір бөлігіне айналады. Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі мәлімдеді. Жобаны «Қазақтелеком» пен әзірбайжандық AzerTelecom компаниясы бірлесіп жүзеге асырды.
Салтанатты шарада Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа желі Қазақстан мен Әзірбайжанның Орта дәлізді дамытудағы ынтымақтастығын нығайтатынын айтты.
«Біз халықаралық маңызы бар өте маңызды жобаны іске қостық. Ең бастысы – бұл жаңа типтегі дәліз. Ол көлік дәлізі емес, қазіргі заманға, цифрландыру дәуіріне сай келетін жаңа нәрсе. Бұл ынтымақтастықтың түбегейлі жаңа форматы, Орта дәліздің цифрлық көрінісі», – деп атап өтті Қазақстан Президенті.
Каспий арқылы өтетін талшықты-оптикалық байланыс желісі Қазақстанға қосымша халықаралық байланыс арнасын қамтамасыз етеді. Бұл әлемдік технологиялық компанияларды тартуға, бұлттық сервистер мен жасанды интеллект инфрақұрылымын дамытуға жағдай жасайды деп күтілуде. Болашақта желіні Жерорта және Қара теңіздердегі су асты байланыс жүйелеріне қосуға болады.
Ильхам Әлиев жаңа инфрақұрылымды Орталық Азия, Оңтүстік Кавказ және басқа да өңірлердің елдері пайдаланатынын атап өтті.
«Бұл жоба ынтымақтастықты тереңдетуге қосқан тағы бір үлес болды, өйткені ТОБЖ-ны Орталық Азия елдері де, Оңтүстік Кавказ елдері де және одан да кең географиялық орта пайдаланады. Біз бүгін жаһандық жобаға бастамашы болдық», – деді Әзірбайжан Президенті.
Салтанатты шарада сондай-ақ Қазақстан Премьер-министрінің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев, Әзірбайжанның цифрлық даму және көлік министрі Рашад Набиев және «Қазақтелеком» басқарма төрағасы Бағдат Мусин сөз сөйледі.
Ақтау мен Сумқайыт арасындағы кабельді теңіз түбімен тарту жұмыстары 2026 жылдың шілдесінде басталды. 5 тамызда үкімет бұл кезеңнің аяқталғанын хабарлады. Жұмыстар су сыйымдылығы 20 мың тоннадан асатын кемемен 70 маманның қатысуымен тәулік бойы жүргізілді. Одан кейін кабельді жағалау инфрақұрылымына қосу, құрлықтағы жұмыстарды аяқтау және жүйені сынақтан өткізу қалды.
Желінің құрылысы мен одан әрі пайдаланылуына «Қазақтелеком» мен AzerTelecom International бірлескен кәсіпорны – CaspiLink B.V. жауапты. Үкіметтің дерегінше, операторлар жобаны бюджет қаражатын тартпай, өз қаражаты есебінен қаржыландырған.
2023 жылы «Қазақтелеком» «Курсивке» Каспий арқылы өтетін ТОБЖ ел үшін ресейлік және қытайлық бағыттардан кейінгі әлемдік желіге үшінші ірі шығу жолы болатынын айтқан. Жоба «Цифрлық Жібек жолына» кіреді және қолданыстағы желілердегі үзілістер жағдайында қосымша бағытты қамтамасыз етуі тиіс.