1 желтоқсан — Қазақстан тарихындағы белгілі күн: 1991 жылы дәл осы күні елде тұңғыш бүкілхалықтық президент сайлауы өтті. 2012 жылдан бастап бұл күн Тұңғыш Президент күні ретінде мемлекеттік мереке болып аталып өтті.

Алайда 2022 жылғы 29 қыркүйекте қабылданған заң өзгерісіне сәйкес, Тұңғыш Президент күні мемлекеттік мереке мәртебесінен айырылды. Бүгінде 1 желтоқсан демалыс күні болып саналмайды және қолданыстағы мемлекеттік мерекелер тізімінде жоқ.

Төменде осы күнге қатысты нақты деректер мен жиі қойылатын сұрақтардың жауабы берілген.

Мерекенің қысқаша тарихы

1991 жылғы 1 желтоқсан — Қазақстан тарихындағы тұңғыш бүкілхалықтық президент сайлауы өткен күн. Одан екі апта өткенде, 16 желтоқсанда, ел өз тәуелсіздігін жариялады.
2011 жылғы 14 желтоқсанда «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Заңға толықтыру енгізіліп, 1 желтоқсан Тұңғыш Президент күні болып белгіленді. Мереке 2012 жылдан бастап аталып өтті.
2022 жылғы 29 қыркүйекте қабылданған заң өзгерісімен бұл күн мемлекеттік мереке мәртебесінен айырылды. Сол заңмен қатар 25 қазан — Республика күні мемлекеттік мереке ретінде қалпына келтіріліп, 16 желтоқсан — Тәуелсіздік күні ұлттық мереке ретінде бекітілді.

Бүгінгі мәртебесі

Қазіргі таңда 1 желтоқсан Қазақстанның мемлекеттік және ұлттық мерекелерінің тізіміне кірмейді. Ол ресми демалыс күні емес — қалыпты жұмыс күні болып саналады.
Қолданыстағы мемлекеттік мерекелер: Жаңа жыл (1–2 қаңтар), Халықаралық әйелдер күні (8 наурыз), Наурыз мейрамы (21–23 наурыз), Қазақстан халқының бірлігі күні (1 мамыр), Отан қорғаушылар күні (7 мамыр), Жеңіс күні (9 мамыр), Астана күні (6 шілде), Конституция күні (30 тамыз), Республика күні (25 қазан). Ұлттық мереке — Тәуелсіздік күні (16 желтоқсан).

1 желтоқсанға қатысты тарихи деректер

1991 жылғы 1 желтоқсандағы сайлау Қазақстан тарихындағы тұңғыш тікелей бүкілхалықтық президент сайлауы болды.
Сайлаудан кейін екі апта өтпей, 1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі жарияланды. Осы себепті 1 желтоқсан тарихи тұрғыдан тәуелсіздік алдындағы соңғы қадамдардың бірі саналады.
Мереке 2012–2022 жылдар аралығында, яғни он жыл бойы мемлекеттік деңгейде аталып өтті.

Жиі қойылатын сұрақтар

Тұңғыш Президент күні қашан аталатын?

1 желтоқсанда. Мереке 2012 жылдан 2022 жылға дейін мемлекеттік мереке ретінде аталып өтті.

Тұңғыш Президент күні әлі мереке ме?

Жоқ. 2022 жылғы 29 қыркүйекте қабылданған заң өзгерісіне сәйкес, бұл күн мемлекеттік мереке мәртебесінен айырылды және қолданыстағы мерекелер тізімінде жоқ.

1 желтоқсан демалыс күні ме?

Жоқ. 2022 жылғы өзгерістен кейін 1 желтоқсан ресми демалыс күні болып саналмайды.

Неге мереке мәртебесінен айырылды?

Заң жобасының түсіндірмесінде мереке Мемлекеттік рәміздер күні, Алғыс айту күні сияқты атаулы даталар қатарына ауыстырылатыны айтылған. Өзгеріс Мемлекет басшысының 2022 жылғы маусымдағы Ұлттық құрылтай отырысындағы тапсырмасы аясында енгізілді.

Ұқсас бөлімдер