АҚШ-та 2700 отбасы қатысқан зерттеу тәрбие әдістерінің түрлі үйлесімі балалардағы үрей мен агрессияға қалай әсер ететінін көрсетті, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Нью-Йорк штатының Кортленд қаласындағы университетінің психология доценті Сяое Сюйдің жетекшілігімен зерттеушілер тобы «PLOS One» журналында ата-ана тәрбиесінің балалардың эмоциялық жай-күйі мен мінез-құлқына ықпалы туралы зерттеу нәтижелерін жариялады. Жұмыста АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының (NIH) «Балалар денсаулығының нәтижелеріне қоршаған ортаның әсері» (ECHO) бағдарламасының деректері пайдаланылды, ол 5 пен 18 жас аралығындағы 2700-ден астам бала мен жасөспірімді қамтыды.
Авторлар тәрбиенің үш негізгі бейінін анықтады: жақсы бақылаумен ұштасқан жоғары оң тәрбие, орташа бақылаумен ұштасқан төмен оң тәрбие және төмен бақылаумен ұштасқан орташа оң тәрбие. Талдау көрсеткендей, сыртқы мәселелер (агрессия, зейін қою қиындығы) мен ішкі мәселелер (үрей, тұйықтық, депрессия) деңгейі ата-анасы эмоциялық қолдауды тиісті қадағалаумен ұштастырған балаларда ең төмен болды. Ең үлкен мінез-құлық қиындықтары бақылау деңгейі төмен топта тіркелді.
Жалпы бейіндерден бөлек, ғалымдар жекелеген тәрбие әдістерін де бағалады. Тұрақсыз тәрбие сыртқы да, ішкі де бұзылыстармен тікелей байланысты болып шықты. Нашар бақылау жеке-дара агрессия мен гипербелсенділікке қатысты болды, бірақ үрей деңгейіне әсер етпеді.
Авторлар жұмыстың шектеулерін атап өтеді: сауалнаманы негізінен аналар толтырды (бар болғаны 52 әке қатысты), ал деректердің бір сәттік қимасы нақты себеп-салдар байланысын анықтауға мүмкіндік бермейді.