2026 жылдың екінші жартысында сарапшылар Қазақстанда жылжымайтын мүлік бағасының күрт төмендеуін күтпейді. Ипотекалық мөлшерлемелердің жоғары болуы сұранысты тежеп тұр, алайда жеңілдікті бағдарламалар нарықтың тұрақтылығын сақтауға көмектесуде. Сатып алушылар әлі де тиімдірек шарттарға сенеді, бірақ тұрғын үй сатып алуды кейінге қалдыру керек пе және ипотека қашан қолжетімді болады – «Атамекен Бизнес» телеарнасының тілшісі анықтап көрді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Маусым айының басында Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 18 пайыздан 17 пайызға дейін төмендетті – бұл былтырғы қазаннан бері алғаш рет. Жылжымайтын мүлік нарығында осыдан кейін ипотека тезірек арзандайды деп күткен еді. Алайда сарапшылар бұл процестің біртіндеп жүретінін айтады. Мөлшерлеменің одан әрі төмендеуі де несиелердің тез арзандауына әкелмейді.
«Бізде бағалар Ұлттық банктің мөлшерлемесі 15-16% -дан төмендеген кезде ғана төмендейді, бірақ біздің түсінуімізше, ағымдағы айдағы инфляция 10,3% болғандықтан, ол күрт төмендемейді. Яғни, Ұлттық банк инфляцияны 8 пайызға дейін төмендетуді жоспарлап отыр, бұл 2027 жылы болады деп күтілуде. Сәйкесінше, сол кезде коммерциялық ипотека халықтың көп бөлігі үшін қолжетімді болады», — дейді құрылыс саласындағы сарапшы Диляра Сейітнұрова.
Қазір коммерциялық ипотека қымбат болып қалып отыр. Сарапшының айтуынша, Алматыда жылдық мөлшерлеме 22–24 пайызға жетеді. Базалық мөлшерлеме төмендегеннің өзінде банктер шарттарды біртіндеп қайта қарайды — бұған бірнеше ай кетуі мүмкін. Әзірге нарыққа негізгі қолдауды жеңілдікті несиелеу бағдарламалары көрсетіп отыр, бірақ олардың мүмкіндіктері белгіленген лимиттермен шектелген.
«Мемлекеттік қолдау тек мұқтаждарға ғана бағытталуы тиіс. Мемлекет олардың санын біледі. Мемлекет олармен Отбасы банкінің құралдары арқылы жұмыс істейді. Сондай-ақ мемлекет Отбасы банкі басқаратын тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі (ТҮҚЖ) бойынша шараларды кеңейтуде, ал ол қазір басқа коммерциялық банктерге де қолжетімді. Сондықтан кем дегенде екі коммерциялық банк бұған қызығушылық танытты», — дейді экономист Айбар Олжаев.
Сарапшылар жеңілдікті ипотека бойынша мақұлдау алғандарға сатып алуды кейінге қалдырмауға кеңес береді. Олардың пікірінше, тұрғын үй бағасының күрт төмендеуіне сенбеу керек. Себептердің бірі — құрылыс құнының өсуі. Биыл құрылыс салушылардың шығыны салық заңнамасындағы өзгерістерге, оның ішінде ҚҚС бойынша жаңа ережелерге, сондай-ақ басқа да шығындардың өсуіне байланысты артты. Мамандардың болжамынша, коммерциялық ипотека инфляция тұрақты төмендегеннен кейін қолжетімді бола алады. Алайда тұрғын үй бағасының айтарлықтай төмендейтініне кепілдік жоқ.