Түркістанда Алқожа ата кесенесінде (XII-XIV ғғ.) ғылыми-қалпына келтіру жұмыстарының маңызды кезеңі аяқталды. «Қазреставрация» РМК мамандары бүкіл мұсылман әлемі үшін қасиетті болып саналатын бұл ескерткіштің ішкі гүрханасын толық қалпына келтірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұл кесене тарихшылар мен қажылар үшін зор мәнге ие. Алқожа ата (Әбд әл-Мәлік) жай ғана әулие емес, ұлы сопы Қожа Ахмет Ясауидің сүйікті шәкірті әрі күйеу баласы болған. Ол Ясауидің қызы Гауһарға үйленген.
Аңыздарға сүйенсек, Алқожа ата Мұхаммед пайғамбардың ең жақын сахабасы әрі тұңғыш әділетті халифасы Әбу Бәкір әс-Сыддықтың тікелей ұрпағы болған. Ахмет Ясауидің қызына үйлену арқылы ол ұлы шейхтың әулетімен туыстасқан, ал бұл әулеттің төркіні пайғамбардың немере ағасы әрі күйеу баласы төртінші халифа Әли ибн Әбу Тәліпке барып тіреледі. Халық Алқожа атаны ұлы емші ретінде құрметтеген. Республикалық маңызы бар бұл ескерткіш Қожа Ахмет Ясауи кесенесінен небәрі 2,5 км қашықтықта орналасқан және қажылық бағыттардың міндетті нүктесі саналады.
Бастапқы кейпі мен ортағасырлық сәулетін сақтау үшін реставраторлар объектіге барынша дәлдікпен келіп, гүрхананы (жерлеу бөлмесін) толық қайта жаңғыртты. Зияратхана (намаз оқитын зал) қабырғалары мұқият тазаланып, боялды. Сонымен қатар үлкен күмбез бен сыртқы ағаш бағаналар қалпына келтірілді. Еден жабыны толығымен ауыстырылып, бұрынғы ғасырлардың технологиясы бойынша жасалған арнайы көне үлгідегі кірпіш пайдаланылды.
Нысандағы жұмыстар жалғасуда. Келесі кезеңде тіреуіш бағаналарды, қасбеттерді, кірпіш қалауларды және сақталған көне сәндік өрнектерді қалпына келтіру жоспарланған. «Күмбез бен ескерткіштің сыртқы беттері арнайы химиялық өңдеуден өтеді, сондай-ақ айванның (терраса) жекелеген бөліктері қалпына келтіріліп, іргелес аумақ абаттандырылады», — деп хабарлады мамандар. Барлық жұмыстар әлемдік мұра ескерткіштерін сақтаудың халықаралық стандарттарына қатаң сәйкес жүргізілуде.