Пайдаланылған көлік сатып алғанда қазақстандықтар тек техникалық ақауларға ғана емес, сонымен қатар елеулі заңдық қауіптерге де тап болуы мүмкін. Ең қауіптілерінің қатарында — жалған VIN-кодтар, тыйым салу, кепіл, көліктің іздеуде болуы, ауыр апаттар немесе су басу салдарынан жасырын зақымдар, деп хабарлайды infohub.kz.
Ең елеулі тәуекелдердің бірі – көліктің заңдық тарихы. Сарапшы-криминалистердің ескертуінше, егер идентификациялық белгілер жойылса, өзгертілсе, жасырылса немесе ауыстырылған конструкция элементтеріне салынса, көлік есепке қойылмайды. Дәл осындай шектеулер халықаралық іздеуде немесе шетелде арестке алынған көліктерге де қатысты. Мұндай жағдайда сатып алушы көлікті тіркей алмай қана қоймай, одан айырылу қаупіне де ұшырайды.
Тәжірибеде мұндай жағдайлар Ресейден әкелінген көліктерді сатып алған қазақстандықтарда кездескен. Мәміледен кейін иелері көліктердің кепілде екенін, VIN-кодтары өзгертілгенін, тіркеуге шектеулер немесе басқа да проблемалар барын анықтаған. Кейбір жағдайларда көліктің «егізі» бар, шығарылған жылы қате көрсетілген немесе тыйым салынғаны белгілі болған. Сатушылар мен «сұр» дилерлер мұндай бұзушылықтар үшін көбінесе жауап бермейді. Сарапшылар бұл проблемалар әдетте сатып алғаннан кейін, ақшаны қайтару немесе адалдығын дәлелдеу әлдеқайда қиын болған кезде анықталатынын айтады.
Тағы бір тәуекел санаты – сақтандыру аукциондарынан шыққан, ауыр жол-көлік оқиғасынан немесе су басудан кейінгі көліктер. БАӘ мен Балтық елдерінен мұндай машиналар Қазақстанға жиі әкелінеді. Олардың арасында VIN-кодтары өзгертілген, іздеудегі, су басу іздері бар немесе бірнеше кузовтан құрастырылған үлгілер кездеседі. Сырттай көркемдеу жөндеуден кейін тартымды көрінгенімен, бұл көліктерде жасырын ақаулар болуы мүмкін: коррозия, электроника ақаулары, кузов геометриясының бұзылуы, жұмыс істемейтін қауіпсіздік жастықтары, тежегіш проблемалары және басқарудың нашарлауы.
Сарапшылардың айтуынша, «сұр» импорт схемалары бойынша көлік сатып алғанда негізгі тәуекелдер мәміледен кейін жаңа иесіне ауысады. Ол тіркеу, сақтандыру, жөндеу, шығу тегін тексеру және шетел органдарының ықтимал талаптарын шешуге мәжбүр. Сондықтан сарапшылар пайдаланылған көлік таңдағанда тек бағаға ғана емес, сонымен қатар пайдалану тарихын, заңдық тазалығын, құжаттары мен шығу тегін мұқият тексеруге кеңес береді. Дәл осы факторлар сайып келгенде көліктің нақты құны мен сатып алудың қауіпсіздігін анықтайды.