ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра комитеті Израильдің қарсылығына қарамастан, басып алынған Батыс жағалау мен Ливандағы бірқатар нысанды қауіп төнген мұралар тізіміне енгізді деп хабарлайды infohub.kz.
Пусанда өткен ЮНЕСКО отырысында комитет төтенше рәсіммен алты нысанды бірдей Дүниежүзілік мұра және қауіп төнген мұралар тізіміне енгізді. Мұндай шешім аймақтағы қақтығыстар салдарын ескере отырып қабылданды.
Тізімге Батыс жағалаудағы киелі кітапта аталатын археологиялық ескерткіш пен Ливанның оңтүстігіндегі бес қамал енді. Олардың біреуін жақында Израиль әскерлері басып алған болатын. ЮНЕСКО-ға мүше мемлекеттер тізімді мақұлдады, бірақ Израиль Сыртқы істер министрлігі олардың қабылданбауы үшін науқан жүргізген.
Батыс жағалаудағы Себастия – Наблус маңындағы төбеде орналасқан. Тарихшылар оны ежелгі Самария, яғни библиялық Исраил патшалығының астанасы деп санайды. Қираттар темір дәуірінен бастап рим, византия және ислам дәуірлерін қамтиды. Христиан және ислам дәстүрлері бойынша Шомылдырушы Жақия осы жерде жерленген.
Палестина шенеуніктері бұл тізімге 2012 жылы өтініш берген болатын. Олардың айтуынша, нысан қорғауды қажет етеді, себебі Израиль билігі айналадағы 200 гектардай жерді ұлттық саябақ ретінде иемденбек. Бұл жоба қоршау, кіру ақысы және тек израильдіктерге арналған жол салуды көздейді, бұл палестиналық туристік бизнеске зиян келтіруі мүмкін.
Ливанда Әміл тауы маңындағы бес қамал тізімге енді. Олардың ішінде Бофорт – израильдік күштер мамырда Хезболламен соғыс кезінде басып алған ортағасырлық бекініс. Ливан Мәдениет министрлігі израильдік бомбалау Шамаа қамалын жойып, Бофортқа қауіп төндіргенін мәлімдеді.
Израиль бұған қарсы шығып, Хезболла Бофортты астындағы туннельдері бар әскери позицияға айналдырды деп айыптайды. Ливандық делегат бұл айыпты жоққа шығарып, 2000 жылы израильдік әскерлер оңтүстіктен кеткеннен бері қамалдар тек туризмге қызмет етіп келе жатқанын айтты.
Бұл дау Израиль мен БҰҰ агенттігі арасындағы келісімсіздікті көрсетеді. Израиль 2019 жылы ЮНЕСКО-дан шығып, оны біржақты деп айыптаған болатын, қазір тек бақылаушы ретінде қатысады. Израиль Сыртқы істер министрі Батыс жағалаудағы тізім «осы жерге яһудилердің байланысын жоюға» бағытталғанын мәлімдеді. Палестиналық делегат керісінше, Себастия тұрғындарын «оккупация мен шектеулерге қарамастан» нысанды қорғағаны үшін мақтады.
Бұған дейін апта басында Ливанның ежелгі Тир қаласы да қауіп төнген мұралар тізіміне қосылған. Al Jazeera журналистік тергеуі қаңтардан маусымға дейінгі спутниктік суреттерді салыстыра отырып, қалада әдейі жер тазарту мен бұзу үлгісін анықтады.