2026 жылдың бірінші жартыжылдығында зейнетақы активтерін басқаратын жеке компаниялардың көпшілігі инфляция деңгейінен жоғары кірістілікті қамтамасыз ете алды. Ал Қазақстан Ұлттық банкі зейнетақының сатып алу қабілетін сақтау міндетін тағы да орындай алмады: оның басқаруындағы активтердің нақты құны 0,89%-ға төмендеді. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) дерегінше, 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы активтері 26,8 трлн теңгені құраған. Жыл басынан бері салымшылардың шоттарына бөлінген кірістілік 4,21% болды. Алты ай ішінде шоттарға 1,1 трлн теңге аударылды. Сол кезеңдегі жиынтық инфляция 5,1%-ды құрады, сондықтан нақты мәнде зейнетақы активтері өз құнының 0,89%-ын жоғалтты: номиналды түрде олар өсті, бірақ сатып алу қабілеті төмендеді.
БЖЗҚ мұндай кірістілік шетел валюталары бағамдарының құбылмалылығы мен қаржы құралдарының нарықтық құнының өзгеруіне байланысты қалыптасқанын түсіндірді. 2026 жылғы маусымда АҚШ пен Израильдің Иранмен қақтығысы, сондай-ақ энергия тасымалдаушылар бағасының төмендеуі аясында қаржы нарықтарында құбылмалылық жоғары болды. Қор қысқа мерзімдегі кірістілік басқару тиімділігінің көрсеткіші емес екенін атап өтті, өйткені бірнеше апта немесе ай ішінде табыс бағалы қағаздар мен валюта бағамдарының ауытқуын өтей алмауы мүмкін.
Барлық дерлік жеке зейнетақы активтерін басқарушы компаниялар инфляция деңгейінен асып, оң нақты кірістілікті қамтамасыз ете алды. Алдыңғы жылдардағыдай, көшбасшы 14 млрд теңгелік салыстырмалы түрде шағын портфелі бар «Сентрас Секьюритиз» компаниясы болды. Оның жартыжылдық кірістілігі 9,94% құрады, бұл нақты кірістілікті 4,84% (инфляцияны есепке алғанда) береді. Салымшылардың шоттарына 732,6 млн теңге аударылды. Экономист Руслан Султанов өзінің Telegram-арнасында «Сентрас Секьюритиздің» көшбасшылығы көбінесе портфель құрылымымен түсіндірілетінін атап өтті: активтердің шамамен 70,5%-ы теңгемен номиналданған, ал қаражаттың едәуір бөлігі банктер мен квазимемлекеттік сектор компанияларының облигацияларына орналастырылған. Бұл валюталық әртараптандыруды сақтай отырып, ішкі нарықтың жоғары кірістілігін пайдалануға мүмкіндік береді.
Екінші орында – 19,3 млрд теңгелік зейнетақы активтерін басқаратын Alatau City Invest компаниясы. Оның жыл басынан бергі кірістілігі 6,23% болды, бұл инфляциядан 1,13 пайыздық тармаққа жоғары. Есептелген инвестициялық табыс 1 млрд теңгеге жетті. Султановтың айтуынша, компания портфеліндегі шетел валютасының үлесі 55,3%-ды құраған, ал активтердің үштен біріне жуығы биржалық инвестициялық қорларға (ETF) тиесілі.
Басқа басқарушылардың 2026 жылғы бірінші жартыжылдықтағы кірістілігі: BCC Invest – 5,98% (812 млн теңге есептелген), Halyk Global Markets – 5,88% (464,86 млн теңге), Halyk Finance – 5,72% (3,4 млрд теңге), Ұлттық банк – 4,21%, Tansar Capital – 1,84% (0,51 млн теңге, нарықта 2026 жылғы наурыздан бері).
Бұған дейін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 2026 жылғы қыркүйектен бастап қазақстандықтар өз зейнетақы жинақтарының 100%-ға дейінін жеке басқарушыларға бере алатынын хабарлаған. 2023 жылдан бастап оларға қаражаттың жартысынан аспайтын бөлігін беруге рұқсат етілген.