Instagram-дағы чаттан алынған скриншот немесе сторис сот ісіне себеп болуы мүмкін — бұл туралы Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты ескертті. Соттар құқықбұзушыларды қорлайтын жазбаларды өшіруге, жалған мәліметтерді теріске шығаруға және рұқсатсыз пайдаланылған фотосуреттер үшін моральдық зиянның орнын толтыруға міндеттеп отыр, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Өскеменде тұрғын әйел әлеуметтік желіден өзіне қорлайтын мазмұнды байқаған. Екі қолданушы оның суретін былапыт сөздермен бірге жариялаған. Жазба авторлары әйелдің әдепсіз қылығын ашық меңзеп, «клиенттермен жүргізген арам пиғылды айла-шарғылары» туралы да жазған.
Сот талқылауы барысында жауапкерлер өз әрекеттерін ақтауға тырысып, мәтін тек олардың «жеке пікірі» деп мәлімдеген. Сот бұл уәждерді қабылдамады. Нақты адамға қатысты айтылған эмоциялық айыптаулар — деректермен дәлелдеуді талап ететін тұжырымдар деп танылды.
Сот бұзушыларды жазбаларды өшіріп, теріске шығару мәтінін жариялауға міндеттеді. Екі жауапкердің әрқайсысынан моральдық зиянның орнын толтыру ретінде 300 мың теңгеден, сондай-ақ сот шығындары өндірілді. Жоғары тұрған инстанциялар бұл шешімді күшінде қалдырды.
Ұқсас іс Жамбыл облысының Шу аудандық сотында онлайн форматта қаралды. Астана тұрғыны өз суретін аудиториясы шамамен 1,5 мың адамнан тұратын екі WhatsApp чатынан тапқан.
Сот ұсынылған хат алмасу скриншоттарын толыққанды электрондық дәлелдеме деп таныды, ал суреттің келісімсіз жариялануын құқық бұзушылық деп бағалады. Талапкердің пайдасына екі көршісінен 20 мың теңгеден өндірілді. Сонымен қатар сот хабарламаларды өшіру туралы талапты қанағаттандырудан бас тартты, себебі уақыт өте келе оларды таратуға қатысқандардың барлығынан өшіруді техникалық тұрғыдан қамтамасыз ету мүмкін емес. Үшінші жауапкерге қатысты талап оның қатысы бар екені дәлелденбегендіктен қабылданбады. Жамбыл облыстық соты осы шешімді қолдады.
«Осылайша, әлеуметтік желідегі жеке пікір, егер ол адамға қатысты деректермен дәлелденбеген нақты айыптауларды қамтыса, жауапкершіліктен босатпайды», — деп атап өтілген Жоғарғы Сот материалдарында.
ҚР Азаматтық кодексінің 145-бабына сәйкес, ешкім де қандай да бір адамның бейнесін оның тікелей келісімінсіз пайдалануға құқылы емес. Бұл норма әлеуметтік желілердегі кез келген жарияланымдарға, стористерге және топтық чаттардағы жаппай таратуларға қатысты. Егер мұндай мәліметті таратқан адам олардың шындыққа сәйкес екенін дәлелдей алмаса, азаматтар өзінің ар-намысын, қадір-қасиетін немесе іскерлік беделін кемсітетін мәліметтерді сот арқылы теріске шығаруды талап етуге заңды құқылы.