Avstralıalyq ABC telearnasynyń jetekshi tergeý baǵdarlamasy Four Corners jasyryndyq mádenıeti men faktilerdi jetkiliksiz tekserýi úshin synǵa ushyrady. Bul týraly táýelsiz baqylaýshy organ málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
ABC ombýdsmeni keshe Four Corners-tiń motosıkl bandasynan shyqqan jýrnalıs júrgizgen eki epızody redaksıalyq standarttardy buzǵanyn anyqtady. Mahmýd Fazal mamyr aıynda jumystan shyǵarylǵan bolatyn. Ol 2023 jáne 2024 jyldary efırge shyqqan «Cocaine Nation» jáne «Meth Highway» epızodtarynda paıdalanylǵan anonımdi derekkózderge qatysty suraqtar týyndaǵan soń, kez kelgen quqyq buzýshylyqty joqqa shyǵardy. Dáldikke qatysty alańdaýshylyqtarǵa baılanysty ABC eki epızodty da alyp tastady.
ABC tóraǵasy Kım Ýıláms aıyptaýlardy ombýdsmen Fıona Kemeronǵa jetkizdi. Kemeron ulttyq teleradıokompanıa dáldik, ádil jáne adal qarym-qatynas, táýelsizdik pen adaldyq boıynsha óziniń redaksıalyq standarttaryn oryndaı almaǵanyn anyqtady. Kemeronnyń esebinde kórermenderge negizgi úles qosýshylardyń kim ekendigi týraly jańylystyratyn áser berilgeni aıtylady.
Eki epızodta da Sıdneıdiń elıtasyna kokaın satqan betperde kıgen tulǵa kórsetilgen. Keıinirek Media Watch Sıdneıde turatyn reper Charıssa Habkýk Fazalǵa jaqsylyq retinde osy róldi somdaǵanyn habarlady. Kemeron muny kórermender úshin «aıtarlyqtaı jańylystyratyn» dep rastady jáne anonımdi jáne qupıa derekkózderdi paıdalanýǵa tolyq tergeý júrgizýdi usyndy.
Grattan ınstıtýty iri partıalarǵa saılaýda jumsalatyn qarajatty azaıtyp, jańa táýelsiz kandıdattarǵa aıtarlyqtaı kóbirek qarajat berý kerek dep málimdedi. Instıtýt donorlyq shekteýlerdi qaıta qaraýdy usynyp, saılaý shyǵyndarynyń «qarýlaný jarysyn» boldyrmaýdy talap etedi. Leıborıser men Koalısıa táýelsizder «qýlyq» dep ataǵan jańa donorlyq zańdar týraly kelisti. Ol zańdar boıynsha iri partıalardyń árqaısysyna 90 mıllıon dollar jumsaýǵa shekteý qoıylyp, ár saılaý okrýgine 800 myń dollar lımıt belgilendi.
Grattan ınstıtýtynyń jańa esebinde iri partıalarǵa arnalǵan shekteýdi eki eseden astam qysqartyp, 40 mıllıon dollarǵa deıin tómendetý kerek delingen. Onda 800 myń dollarlyq okrýgtik shekteý qazirgi depýtattar men turaqty partıa kandıdattary úshin saqtalýy tıis, biraq jańadan kelgenderge jumsaýǵa qosymsha 50% berilýi kerek dep dáleldenedi.
Grattan ınstıtýty Avstralıalyq saılaý komısıasy men Avstralıalyq statısıka búrosy avstralıalyqtardy saılaýǵa tirkelýge shaqyrý sıaqty iri naýqandarǵa shamamen 30 mıllıon dollar jumsaıtynyn atap ótedi. Sondyqtan olar iri partıalar úshin 40 mıllıon dollardyń jetkilikti jomart soma ekenin alǵa tartady. Al 90 mıllıon dollardyń neni bildiretinin túsiný úshin: Klaıv Palmer 2019 jylǵy saılaýda 89 mıllıon dollar jumsaǵan.
Esepte bylaı delingen: «Aqshaǵa toly saılaýlar saıasatkerlerdiń qarajat jınaýǵa kóbirek ýaqyt pen kúsh jumsaýyna ákeledi, al saıası partıalar naýqandaryn qarjylandyrý úshin iri donorlarǵa táýeldi bolady. Bul baı múddelerdiń saıasat qalyptastyrýǵa shamadan tys yqpal etýine qolaıly jaǵdaı týǵyzady. Saılaý shyǵyndaryn shekteý saıasattaǵy aqshaǵa tóbe qoıýdy bildiredi».
«Saıası partıalar 2025 jylǵy federaldyq saılaýǵa deıingi jylda ujymdyq túrde jarty mıllıard dollarǵa jýyq shyǵyndy málimdedi. Bul bir rettik jaǵdaı emes. Olar 2022 jáne 2019 jylǵy federaldyq saılaýlardyń aldynda da 400 mıllıon dollardan astam shyǵyndy málimdegen».
Úkimet jańadan zańdastyrǵan erejeler boıynsha partıalar men keminde 4% daýys jınaǵan táýelsizder úshin árbir birinshi basymdyq daýysqa salyq tóleýshilerdiń qarjylandyrýy 3,38 dollardan 5 dollarǵa deıin ósti. Grattan ınstıtýty jalpy shyǵyn shekteýi qysqartylsa, buǵan qajettilik bolmaıdy, osylaısha memlekettik qarajat únemdeledi dep dáleldeıdi.
AQSh prezıdenti Donald Tramp jasandy ıntellektini tejeýge umtylǵan elderge qarsy shyǵyp, tipti alańdaýshylyqty azaıtý úshin tehnologıanyń ataýyn ózgertý kerek dep usyndy. Bul týraly Avstralıalyq Associated Press agenttigi habarlady.
Tramptyń bul syny Entonı Albanez úshin qolaısyz sátte keldi. Ol bir kún buryn jasandy ıntellektige qarsy qosymsha qorǵanys sharalaryn usynǵan bolatyn. Al onyń úkimeti iri tehnologıalyq kompanıalardyń algorıtmderin tejeý josparlaryna baılanysty Tramp ákimshiliginen «senzýra» týraly eskertý aldy.
AQSh prezıdenti BUU Bas Assambleıasyna túngi sózinde jasandy ıntellektini «sýper ıntellekt» dep qaıta ataý kerektigin aıtyp, oǵan qosymsha qorǵanys sharalaryn engizýge shaqyrýlardy joqqa shyǵardy. Ol jasandy ıntellektiniń Ónerkásiptik revolúsıadan nemese ınternetten de úlken áleýetke ıe ekenin atap ótti.
«Álemdegi jasandy degen sóz ıntellektini jalǵan etip kórsetedi. Ol jalǵan emes, ol shyn máninde tańǵajaıyp», — dedi ol.
«Amerıka Qurama Shtattary aıtylyp otyrǵan jasandy ıntellektini baqylaýdyń jahandyq sqemasyn qurýǵa kez kelgen áreketti tolyǵymen joqqa shyǵarady».
Ol tehnologıany shekteýdiń ornyna ony belsendi túrde yntalandyrý kerektigin aıtty. Tramp buǵan deıin jasandy ıntellektige qatysty alańdaýshylyqty aldaý dep atap, onyń ósýin shekteý Amerıkany Qytaıǵa oryn berýge májbúr etedi dep málimdegen. Bul pikirler Albanez 20-dan astam basqa elmen birge jasandy ıntellektige kóbirek qadaǵalaý ornatýǵa shaqyrǵannan keıin bir kún ótken soń aıtyldy.