Әлеуметтік желілерде жасанды интеллектпен болған диалог қарқынды таралып жатыр. Онда оған «жаһандық жылыну, экология және қолжетімділікті ескеріп, Қазақстанның қай қаласында алдағы 50 жылда өмір сүруге болады?» деген сұрақ қойылған. Нейрожелінің жауаптары қолданушылар арасында қызу талқылау тудырды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Алгоритм республиканың бірнеше қаласын талдап, әрқайсысының негізгі тәуекелдері мен артықшылықтарын анықтады.
Риддер «мансап құру орны емес, климаттық баспана» деп сипатталды. Артықшылықтары ретінде жаһандық жылыну жағдайындағы салқындық пен судың молдығы аталса, кемшіліктері — монокаланың экологиясы (Казцинк, ЖЭО) және тұйық инфрақұрылым.
Есік Алматы маңындағы түтінсіз «тіркеуі бар саяжай» нұсқасы болып шықты, алайда мұздықтар ерігеннен кейінгі сел қаупі жоғары және сейсмикалық қауіп бар.
Семей Ертіс суы мен жұмсақ қысы бар, бірақ бағасы төмен аймақ ретінде белгіленді. Дегенмен Қытайдың су алу қаупі және әлсіз медицинасы бар.
«Суы бар, жер сілкінісі жоқ тыныш өмір үшін Семей жарайды, бірақ мансап үшін Астана әлдеқайда прагматикалық», — деп есептейді ЖИ.
Нейрожелі Балқашты 50 жылға негізгі тұрғылықты жер ретінде қарастырмайтынын мәлімдеді. Оның бағамынша, тартымды бағалар мен көлдің кеңдігінің астарында мыс балқыту комбинатының шығарындылары, су қоймасының тартылу қаупі, жазда +40C-қа дейінгі ыстық, сондай-ақ әлсіз медицина мен жұмыс орындарының тапшылығы сияқты ауыр тәуекелдер жатыр. Алгоритм бұл нұсқа ең көбі жазғы саяжай ретінде жарайтынын қосты.
Көкшетауды нейрожелі тыныш өмір сүру үшін өте күшті үміткер деп атады. Артықшылықтары ретінде сейсмикалық қауіптің және түтіннің жоқтығы, Боровоеге жақындығы және судың жақсылығы аталды. ЖИ пікірінше, жылыну қалаға қыс мезгілін жұмсартып, пайдасын тигізеді, ал астанаға жақындығы жергілікті кемшіліктерді өтейді. Жалғыз әлсіз тұсы — Астанамен салыстырғанда еңбек нарығының көлемі аздығы.
Таразды жасанды интеллект жылуды сүйетіндерге қолайлы нұсқа деп сипаттап, қатал аяздың іс жүзінде жоқтығымен жұмсақ климатты және ұзақ вегетациялық кезеңді атап өтті. Сонымен қатар ЖИ жазғы ыстықтың күшеюі, шаңды дауылдар және сақталып отырған сейсмикалық қауіп туралы ескертті.
Павлодарды алгоритм қалыпты деп атады, бірақ экологиямен елеулі ымыраға келу қажеттігін көрсетті. Қала жинақылығы, инфрақұрылымы және Ертіске қолжетімділігі үшін мақталды, алайда ЖИ аймақтағы өнеркәсіптік шығарындылардың рекордтық деңгейі мен тұрақты түтін туралы еске салды.
Ең үлкен резонанс ЖИ-дің «бүкіл ел астанаға жиналса не болады?» деген сұраққа берген жауабынан туындады. Нейрожелі барлық ресурсты орталыққа тарту ел экономикасын құртатынын тікелей мәлімдеді.
«Астана мұнай, металл және астық салықтарымен өмір сүреді, олар «жайсыз» аймақтарда өндіріледі. Жергілікті жерде адам болмаса — өндіріс те, салық та жоқ, ал шекара маңындағы бос жерлерді экономикалық тұрғыдан көршілер толтырады. Орталықсыздандырусыз астана лавандалы рафымен кружкасыз қалады», — деп қорытындылады нейрожелі.
Айта кетейік, Қазақстанда парадоксалды демографиялық жағдай қалыптасқан. Бір жағынан, ел туу көрсеткіштерінің жоғары деңгейін ұстап тұр: тек алғашқы тоғыз айда 227 мыңнан астам нәресте тіркелген. Екінші жағынан, жыл басынан бергі халық өсімінің жалпы қарқыны 0,58%-ды ғана құрады, ал 11 аймақта нақты кему тіркелді.