Sońǵy otyz jylda AQSH-ta аlkogól tutynýmen baılanysty qaterli isik aýrýlarynan bolatyn ólim sany eki ese artyp, 2023 jyly 23 126 jaǵdaıǵa jetkenin infohub.kz saıty habarlaıdy.

Аlkogól kanserogenderdiń birinshi tobyna jatady, alaıda bul týraly halyqtyń habardarlyǵy áli de tómen. Jańa ǵylymı derekter spırttik ishimdikterdiń qaýipti isikterdiń tutas tobyn qozdyratynyn dáleldeıdi; bul aýrýlar jyl saıyn myńdaǵan adamnyń ómirin jalmap, jasaryp barady.

Zertteý nátıjelerin Maıamı ýnıversıtetiniń Mıller medısınalyq mektebiniń quramyndaǵy Sılvester atyndaǵy keshendi onkologıalyq ortalyqtyń ǵalymdary júrgizip, olar Amerıkandyq klınıkalyq onkologıa qoǵamynyń jyl saıynǵy konferensıasynda usynylyp, The Lancet Regional Health – Americas jýrnalynda jarıalandy.

Ǵalymdar аlkogól tutyný aıasyndaǵy qaterli isik aýrýlarynan bolatyn ólim tek qart adamdarǵa ǵana emes, eńbekke jaramdy jastaǵylarǵa da qatysty ekenin anyqtady. Jastar arasynda erlerde toq ishek isigi, al áıelderde sút bezi isigi basty sebepter boldy.

Ǵalymdar Global Burden of Disease derekterin otyz jyldan astam ýaqyt boıy paıdalana otyryp, аlkogól tutynýmen baılanysty qaterli isikten bolatyn jyl saıynǵy ólim sany 1990 jylǵy 11 361-den 2023 jyly 23 126-ǵa óskenin anyqtady.

«Eń tańqalarlyǵy — аlkogóldiń ártúrli qaterli isik túrlerine áser etýi múmkin ekendigi», — dedi zertteýdiń jetekshi avtory, doktor Chınmaı Djanı.

Atap aıtqanda, egde jastaǵy erler arasynda аlkogól tutynýmen baılanysty ólimniń eń kóp úlesi baýyr isigine tıesili, odan keıin óńesh isigi jáne toq ishek-tik ishek isigi. Áıelder arasynda аlkogólge baılanysty qaterli isikten bolatyn ólimniń negizgi sebebi — sút bezi isigi.

Zertteý sonymen qatar jastar arasynda alańdatarlyq zańdylyqtardy anyqtady. 20–54 jas aralyǵyndaǵy erlerde toq ishek isigi аlkogólge baılanysty qaterli isikten bolatyn ólimniń negizgi sebebi boldy. Sol jastaǵy áıelderde birinshi orynda sút bezi isigi, odan keıin toq ishek isigi turdy.

«Bul zertteý аlkogól tutynýmen baılanysty qaterli isik qaýpi bir ǵana aýrýmen nemese bir top adammen shektelmeıtinin anyq kórsetedi», — delingen zertteýde.

Buǵan deıin «Kýrsıv» Qazaqstanda qaterli isikten bolatyn ólim-jitimniń tórtten birge tómendegenin jazǵan bolatyn.