AQSh pen Danıa Grenlandıa qaýipsizdigi jónindegi kelisimdi jarıalady. Bul — Amerıka Prezıdenti Donald Tramptyń atalǵan aýmaqty kúshpen basyp alý qaýpin týdyrǵan dıplomatıalyq daýdyń sheshimi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Tramptyń aıtýynsha, kelisim AQSH-qa «qaýipsizdik pen ózge de barlyq qajettilikterge turaqty baqylaý» beredi. Danıa Premer-Mınıstri Mette Frederıksen kelisim «Arktıka men Soltústik Atlantıka aımaǵyndaǵy qaýipsizdikti nyǵaıtady» dep málimdedi, alaıda Tramp áleýmettik jelidegi jazbasynda ataǵan naqty tarmaqtarǵa toqtalmady.
Kelisim Tramptyń ulttyq qaýipsizdik múddesin jeleý etip, Grenlandıany «alý» jónindegi birneshe aılyq qaýip-qaterinen keıin jasaldy. Ol araldyń qorǵanys úshin strategıalyq ornalasýy men mıneraldyq baılyǵyn alǵa tartqan edi.
Tramp Truth Social jelisindegi jazbasynda kelisim «Amerıka Qurama Shtattary úshin eshqandaı shyǵyn ákelmeıtinin» jáne AQSH-qa Grenlandıa qaýipsizdigin «qamtamasyz etý men qorǵaý» úshin «qajettini isteý» múmkindigin beretinin aıtty. Onyń sózinshe, qujatta AQSH-tyń qarsylastarynyń birde-bireýi Grenlandıada áskerı kúsh ustaı almaıdy nemese «bizdiń naqty jazbasha kelisimimizsiz Grenlandıaǵa sezimtal ınvestısıalar jasaı almaıdy» degen ereje bar.
Danıa Premer-Mınıstri Mette Frederıksen kelisimge kelesi aptada Birikken Ulttar Uıymynyń Bas Assambleıasynda qol qoıylatynyn rastady. Onyń aıtýynsha, kelisim «Arktıka men Soltústik Atlantıka aımaǵyndaǵy ortaq qaýipsizdigimizdi nyǵaıtady», sonymen qatar «Kоróldiktiń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn jáne grenland halqynyń ózin-ózi bıleý quqyǵyn moıyndaıdy».
Ol kelisimge áli de zań shyǵarýshylardyń maquldaýy qajet ekenin jáne «kúshine enýi úshin qajetti parlamenttik rásimderden ótýi tıis» ekenin qosty.
Grenlandıa úkimetiniń tóraǵasy Iens-Frederık Nılsen kelisimdi jarıalaǵan málimdemesinde onyń Grenlandıa, Danıa jáne AQSh qaýipsizdigin «qamtamasyz etip, nyǵaıtatyn» kelisimge qol qoıýǵa jaqyndap qalǵanymyz «qýantady» dep atady.
«Kelisim Grenlandıanyń múddeleri men halyqaralyq yntymaqtastyqtaǵy ornymyzdy moıyndaıdy. Bul — barshamyzǵa paıdaly», — dedi ol.
Tramp mıneralǵa baı bul danıalyq aýmaqty satyp alýǵa nemese qosyp alýǵa birneshe aı boıy árekettengen. Ol tipti áskerı shara qoldanýǵa da qaýip tóndirip, dattar men NATO-nyń basqa da elderiniń narazylyǵyn týdyrǵan.
AQSh Memlekettik hatshysy Marko Rýbıo kelisimdi «tarıhı kelisim» jáne «Amerıka Qurama Shtattary men amerıkan halqy úshin úlken jeńis» dep atady. «Bul kelisim Grenlandıadaǵy ulttyq qaýipsizdik máselelerimizdi túpkilikti ári tolyq sheshedi», — dedi ol Fox News arnasyna.
Kelisimniń mátini jarıalanǵan joq. Bı-Bı-Sı Danıa elshiligi men Aq úıge habarlasqan.