Америка Құрама Штаттары мен Еуропа елдері Украинадағы қақтығысты реттеудің төрт негізгі тармақтан тұратын бейбіт жоспарын бірлесіп әзірлеп жатыр, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
NUR.KZ агенттігі РБК-ге сілтеме жасап хабарлауынша, Вашингтон мен Еуропаның бейбіт бастама үстіндегі бірлескен жұмысы туралы The Washington Post газетінің журналисі Дэвид Игнатиусқа келіссөз барысынан хабардар американдық шенеунік айтып берген.
«Біз мәселені де, оның шешімін де ауқымдырақ етіп, екі тарапқа да соғыстан кейінгі жағдай қандай болатынын көруге көмектесуіміз керек, содан кейін ғана келісімге келуге болады», — деп түсіндірген әңгімелесуші дайындалып жатқан ұсыныстың негізінде жатқан идеяны.
Оның деректеріне қарағанда, бейбіт жоспар төрт негізгі құрамдас бөліктен тұрады.
Біріншісі — Украинаның қауіпсіздігіне кепілдік беру. Ресей тарапынан әскери қимылдар қайта басталған жағдайда АҚШ пен Еуропа елдері Украинаға әскери көмек көрсетуге міндеттеме алуы тиіс. Американдық шенеуніктің айтуынша, бұл тетік НАТО жарғысының ұжымдық қорғаныс туралы бесінші бабына ұқсас болады. Ол сондай-ақ бұл тармақ Мәскеудің Еуропамен қауіпсіздік келісімі туралы келіссөз жүргізуін де көздейтінін қосты.
Екіншісі — қақтығыс аяқталғаннан кейін Украинаны қалпына келтіру мен дамытуға инвестиция салу. Дүниежүзілік банк пен бір инвестициялық компания қираған аумақтарды қалпына келтіруді, қаза тапқан және жараланған әскери қызметшілердің отбасыларын қолдауды, сондай-ақ украин экономикасын қаржыландыру тетігін әзірлеуді жоспарлап отыр. Келіссөзге қатысушылар Киевтен шығыстар сметасын, сондай-ақ қаражаттың «босқа жұмсалмайтынына» кепілдік сұраған.
Үшіншісі — энергетикалық келісім арқылы Ресей, Украина және Еуропаның экономикалық интеграциясы. Қарастырылып жатқан нұсқалардың бірі Ресейдің мұнайы мен газын Еуропаға жеткізетін құбыр салуды көздейді, одан түскен пайданы Ресей мен Украина бөліседі. Американдық шенеуніктің бағалауынша, бұл еуропалық елдер үшін энергия ресурстарының құнын айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді, ал Ресейге еуропалық энергетикалық нарыққа ұзақ мерзімді қолжетімділікті қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, келісім Мәскеуге қарсы қолданыстағы экономикалық санкцияларды алып тастаудың тәртібі мен мерзімдерін айқындауы тиіс.
Төртіншісі — қақтығысты қазіргі ұрыс жанасу желісі бойынша тоқтату. Ресей майданның қолданыстағы желісі бойынша атысты тоқтатуға келісіп, өзі бақылайтын аумақтарды, соның ішінде Донбастың өзіне қарасты бөлігін сақтап қалуы керек.
Еске салайық, бұған дейін АҚШ президенті Дональд Трамп Украинаға келісім жасай алатын жаңа көшбасшы табу керектігін айтқан болатын. Кейін Украина көшбасшысы Владимир Зеленский Ресей 60 күндік толық атысты тоқтатуға келіссе, президенттік сайлау өткізуге дайын екенін мәлімдеді.
Бұған жауап ретінде Ресей президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков Мәскеу уақытша атысты тоқтатуды емес, ұзақ мерзімді бейбітшілікті жақтайтынын еске салды.