AQSh prezıdenti Donald Tramp beısenbide polıkremnıden jasalǵan ımporttyq ónimderge 15% baj salyǵyn engizetin jarlyqqa qol qoıdy. Polıkremnı — jartylaı ótkizgishter men kún panelderinde qoldanylatyn mańyzdy materıal. Jarlyqta sondaı-aq polıkremnı men oǵan qatysty ónimderge eń tómengi ımporttyq baǵalar belgilendi. Bul shetelde osy materıaldy óndirýge qatysty ulttyq qaýipsizdik tekserýinen keıin qabyldandy.
Bul qadam AQSh óndirýshilerin Qytaıdyń chıp ónerkásibi tarapynan ósip kele jatqan básekelestikten qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Bul álemniń eki iri ekonomıkasy arasyndaǵy shıelenistiń negizgi kózi bolyp otyr. Qytaıdyń Vashıngtondaǵy elshiligi bul qadam eki el arasyndaǵy saýdaǵa «eleýli nuqsan keltiretinin» jáne Beıjiń óz kompanıalaryn qorǵaý úshin shara qoldanatynyn málimdedi. Elshilik Vashıngton «qytaılyq bızneske qarsy memlekettik kúshti teris paıdalanyp otyr» dep, proteksıonızm AQSH-ty básekege qabiletti ete almaıtynyn qosty.
Tramp jarlyqta saýda mınıstri Govard Lýtnıktiń polıkremnı men oǵan qatysty ımportqa eń tómengi baǵa belgileý jáne 15% baj salyǵyn engizý jónindegi usynystaryn qabyldaǵanyn aıtty. Sharalar jeltoqsanda kúshine enýi tıis. AQSh sondaı-aq otandyq óndiristi arttyrý úshin yntalandyrý sharalaryn usynady.
Tramp «ondaǵan jyldar boıy AQSh sheteldik fırmalarǵa polıkremnı sektorynda amerıkandyq óndirýshilerdi álsiretýge jol berdi» dedi. Ol uzaq ýaqyt boıy amerıkandyq jumys oryndaryn qorǵaý jáne ekonomıkany kóterý úshin tarıfterdi qoldanýdy jaqtap keledi. Bul materıal áskerı tehnıka men elektronıkada mańyzdy, alaıda ımport AQSH-tyń álemdik polıkremnı óndirisindegi úlesiniń 2005 jylǵy 50%-dan 2024 jyly 2%-dan azǵa deıin tómendeýine ákeldi, dedi Tramp. Qytaı polıkremnı óndirisinde is júzinde monopolıaǵa ıe.
Bul jarlyq AQSH-taǵy negizgi óndirýshiler bolyp tabylatyn Hemlock Semiconductor jáne Wacker Chemie kompanıalaryna paıdaly bolýy múmkin. Kompúterlik chıpter óndirisi AQSh pen Qytaı arasyndaǵy jasandy ıntellektti (JI) damytý básekesiniń ortalyǵynda tur. Vashıngton men Beıjiń sonymen qatar 2025 jyldyń mamyrynan beri toqtap turǵan ózara tarıftik soǵysta.
Qytaıdyń memlekettik Global Times basylymy silteme jasaǵan sarapshylardyń pikirinshe, bul jańa tarıf Vashıngtonnyń Qytaıdyń mańyzdy tehnologıalyq jetkizý tizbegindegi rólin shekteý áreketterindegi sońǵy eskalasıany bildiredi. Bul qadam AQSH-tyń Qytaıdan drondar, gýmanoıdty robottar jáne basqa da tehnologıalyq ónimder ımportyna qatysty basqa da shekteýlerinen keıin jasalyp otyr. Qytaı osy aptada drondar eksportyna qatań baqylaýdy qosa alǵanda, birqatar qarsy sharalar jarıalady. Beıjiń sondaı-aq ımporttyq prınterler men kóshirme qurylǵylaryna ulttyq qaýipsizdik tekserýin bastady.