2025 jyly Qazaqstanda qylmystyq kiristerdi zańdastyrý faktileri boıynsha 140 qylmystyq is tirkeldi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 84%-ǵa artyq, dep habarlaıdy infohub.kz.
Qarjy monıtorıńi agenttiginiń (QMA) dereginshe, ister sanynyń ósýi qylmystyń kóbeıýimen emes, qarjy barlaýynyń kúsheıýimen jáne analıtıkalyq quraldardyń jetildirilýimen baılanysty. Ranking.kz zertteýiniń avtorlarynyń aıtýynsha, bul kúrdeli qarjylyq sqemalardy tıimdirek anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Qylmystyq kiristerdiń negizgi kózi alaıaqtyq bolyp qalýda — ol anyqtalǵan jaǵdaılardyń 31%-yn quraıdy. Odan keıin qarjy pıramıdalary (18%), múlikti ıemdenip alý nemese jymqyrý jáne zańsyz kásipkerlik (ekeýi de 13%), sondaı-aq uıymdasqan qylmystyq top qurý (11%). Osy bes sanatqa barlyq zańdastyrý faktileriniń 86%-y tıesili.
Zańdastyrýdyń eń kóp taralǵan tásilderi: senimdi tulǵalar men jalǵan kompanıalardy paıdalaný (64%), jyljymaly jáne jyljymaıtyn múlik satyp alý (62%), sondaı-aq bank quraldary (24%). Sonymen qatar jıi aralas sqemalar qoldanylady: mysaly, qarajat aldymen baqylaýdaǵy kompanıanyń shottary arqyly ótkiziledi, sodan keıin jyljymaıtyn múlik satyp alýǵa jumsalady, al satylǵannan keıin múlik resmı túrde zańdy aktıvke aınalady.
Dástúrli ádisterden basqa, krıptovalúta, ınvestısıalyq jobalar, baǵaly qaǵazdarmen operasıalar jáne oıyn bıznesi jıi qoldanylýda. Zertteýshilerdiń atap ótýinshe, sıfrlyq aktıvter dástúrli bank ınfraqurylymynsyz elder arasynda qarajatty jyldam aýdarýdyń yńǵaıly tásiline aınalyp keledi.