Álem kartalarynyń eń kóp taraǵan túri — Merkator proeksıasy. Ony 1569 jyly flamand kartografy Gerardýs Merkator jasaǵan. Basty maqsaty — eýropalyq teńizshilerge muhıttarda júzýge kómektesý bolǵan. London ýnıversıtettik kolejiniń kartografıa profesory Djeıms Cheshırdiń aıtýynsha, Merkator kompas baǵyty boıynsha túzý syzyqty kartada da túzý etip kórsetýdi kózdegen. Bul tapsyrmany ol tamasha oryndaǵan.
Tegis kartada buryshtardy durys saqtaý úshin Merkator tor syzyqtaryn ekvatordan polústerge qaraı keńeıte túsken. Onyń kartasy Jerdiń qısyqtyǵyn eskere otyryp, ekvatorǵa jaqyn elderdi shyn mólsherinen kishi, al polústerge jaqyn elderdi úlken etip kórsetedi. Bul burmalaý — globýstyń betin eki ólshemdi kartada dál kórsetý múmkin emestiginiń saldary.
Merkator kartasy jasalǵanyna 450 jyldan assa da, ol áli kúnge deıin synyptarda, teledıdarda jáne ınternette, sonyń ishinde Google Maps-te qoldanylady. Alaıda Merkator kartasyn synaýshylar keıbir aımaqtardy kishi, al basqalaryn úlken etip kórsetýdiń psıhologıalyq áseri bar deıdi. Adamdar úlken nárselerdi mańyzdy dep qabyldaıtyndyqtan, bul keıbir aımaqtardyń mańyzyn tómendetýi múmkin.
Kenıalyq geograf Kıoko Mýendonyń pikirinshe, bul Afrıkanyń baı resýrstaryn, halqyn jáne ınvestısıalyq múmkindikterin janama túrde tómendetken. «Kartalar — saıahatshylarǵa arnalǵan nusqaýlyq qana emes, olar aımaqtardyń saıası jáne ekonomıkalyq qabyldanýyn qalyptastyrady», — dedi ol BBC-ge.


