Alty oıshyl qalpaq ádisi
Balalardyń oılaý qabiletin damytýda alty oıshyl qalpaq ádisin keń paıdalanady. Onyń avtory amerıkandyq profesor Edvard de Bono. Osy ádisti paıdalaný kezinde myna jaıttar bolýy tıis.
1. Árkim oılaný kerek jáne oılaryn aıtady;
2. oılaý daǵdysynyń damýynyń biri;
3. Tym kúrdeli jaǵdaılardy qarapaıym jaǵdaılarmen almastyrý kerek;
4. Josparly jáne satyly áreket bolý kerek;
5. Zatty zertteý qajet jáne sóz talastyrmaý kerek;
6. Meniń pikirim árqashan durys demeı, kerisinshe paıdaly usynystar jasaý kerek. Basty mindet ony kóre bilý;
7. Biz kórmeı turǵan, biraq kórýge mindetti etetin sheshimder men ıdeıalar bolýy kerek.
Balalardyń ózi oılaý qabiletteriniń erekshelikterin jaqsyraq túsinýin, oılaý beınelerin baqylaýdyń jáne máseleniń sheshý kezinde oılaý úrdisin tıimdi paıdalaný maqsatynda oıda qoıylǵan mindettermen naqtyraq baılanystyrýǵa úıretý. Alty oılaý qalpaqtaryn qarapaıym jáne praktıkalyq ádis. Ol praktıkalyq oılaýmen baılanysty. Negizgi úsh qıyndyqty jeńýge múmkindik beredi:
1. Emosıalar;
2. Sharasyzdyq;
3. Túsinbestik.
Ádis oılaýdy alty tıpke nemese tártipke bólýge jol beredi, olardyń árbireýlerine túrli tústi qalpaq sáıkes keledi. Bólý arqyly árbir tártip tıimdirek paıdalanady, jalpy oılaý úrdisi bir núktege toptalyp, turaqty bolady.
Alty qalpaqty qoldaný jospary
1. Ádis prınsıpteri men qoldanýdy úırený, bul erejelerdi este saqtap, paıdalanýdy úırenýge jáne olardy sanaly túrde tájirıbede qoldanýǵa múmkindik beredi.
2. Osydan keıin naqty problemalardy sheshý kezinde oılaý beınesin túsiný, baqylaý jáne beıimdeý úshin belgilengen "oılaý tártipterin" qoldaný.
3. Ózimizdiń oılaý ádisimizdi tek anyqtaý úshin qalpaqty kıip, sheship, aýystyryp, biz sol qalpaq kórsetetin naqty róldi ózimiz atqaramyz.
Alty qalpaqtar ádisi – oılaý kezinde belgili bir prınsıpti paıdalaný: kenetten oılaýdyń túrli aspektilerine bólek - bólek nazar aýdarýdy úırený talpynysy. Nátıjesinde osy ár túrli aspektilerdiń úılesimdiligi tolyq kólemde oılatady. Alty oılaý qalpaqtary baǵalaý jáne taldamalyq oılaýdy tolyqtyra túsetin shyǵarmashylyq jáne qurylymdyq oılaý úshin arnalady.
Qalpaqtardy paıdalaný erejeleri
1. Oılaý qalpaǵyn kıip, biz sol qalpaq bildiretin róldi ıelenemiz.
2. Naqty tústi qalpaqty sheship, biz sol oılaý tıpinen bas tartamyz.
3. Qalpaqty basqa qalpaqpen aýystyrý kezinde oılaý ádisi aýysady. Bul ádis adamdy renjitpeı, oılaý barysyn aýystyrady. Biz aıtylǵan oılarǵa qarsylyq bildirmeımiz, olardy aýystyrýdy suraımyz.
4. Ózindik pikirdi bildirý úshin tek qalpaqty ataýǵa bolady, solaısha qaı oılaý ádisi paıdalanatyndyǵy kórsetiledi. Mysaly, qara qalpaqty kıetindigińizdi tek aıtsańyz ǵana, siz ony usynǵan adamǵa qarsylyq bildirmeı, ıdeıany talqylaı alasyz.
Alty oıshyl qalpaq ádisi. júkteý