Threads әлеуметтік желісінде Есік қорғанынан табылған «Алтын адамның» жынысы туралы пікірталас өрбіді: пайдаланушылардың айтуынша, ғалымдар арасында сақ жауынгерінің кім болғаны туралы әлі күнге дейін бірыңғай пікір жоқ, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Жазба авторының айтуынша, 1970 жылы тұңғыш қазақ антропологы Ноэль Шаяхметов Есік қорғанынан табылған сүйектерді зерттеп, сенсациялық қорытындыға келген: алтын сауыт киген 16 жасар қыз-жауынгер жерленген. Алайда сол кездегі кеңестік академиялық басшылық Шаяхметовтың болжамын қатаң түрде қабылдамады.

XXI ғасырда тәуелсіз зерттеушілер атақты Есік күміс тостағанындағы жазуны оқып, ол «жауынгердің қызы» дегенді білдіреді деп тұжырымдады.

«Шаяхметовтың өзі әрдайым ғылым аясында ғана әрекет етіп, бізге Махамбеттің, Құрманғазының және Қобыланды батырдың бейнелерін қайтарды. Бірақ басты мәселе әлі күнге дейін ашық. Сіздер қалай ойлайсыздар: неге ресми ғылым Шаяхметовтың дәлелдері мен Есік тостағанындағы „жауынгердің қызы“ деген жазуға қарамастан, „ханзада“ бейнесіне соншама берік ұстанып отыр?» — деп сұрақ қойды автор.

Пікір қалдырушылар мұндай алтын жауынгерлер көп болған, бірақ қабірлердің көбі тоналған деп болжады. Ал басқа пайдаланушылар «Алтын адамның» сүйектеріне жасалған ДНҚ талдауы ер адамның Y-хромосомасын растағанын еске салды.

«Мен әрдайым Алтын адам ер адам үшін, әсіресе жауынгер үшін кішкентай деп ойлайтынмын», — деп жазды пайдаланушы.

«Иә, білеміз, бас киімі сірә саукеле болар», — деп болжады автор.

Басқа пайдаланушылар бұл даулардың мәнін түсінбейді, өйткені «Алтын адамның» жынысы онша маңызды емес, себебі мұндай артефактілер бүкіл Қазақстан бойынша табылған.

Еске салайық, биыл генетиктер «Алтын адамның» ДНҚ-сын алғаш рет зерттеп, оның жынысы мен тайпасын анықтады. Science Advances журналында жарияланған ғалымдардың деректеріне сәйкес, атақты артефакт сақ тайпасынан шыққан ер адамға тиесілі болған.

Жерлеу біздің дәуірімізге дейінгі 400–300 жылдармен мерзімделеді. Есік қорғанынан сондай-ақ 4 мыңнан астам алтын әшекей, қару-жарақ және күміс тостаған табылған.

Бұған дейін «Курсив» Қасым-Жомарт Тоқаевтың Бельгия королі мен королевасына Астанадағы Ұлттық мұражайда «Алтын адамды» көрсеткенін жазған болатын.