Amerıka Qurama Shtattary Jer orbıtasynda ǵarysh qarýyn ornalastyrǵanyn rastady. Buǵan deıin Vashıngton mundaı shabýyl qabiletin moıyndamaǵan edi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
AQSh Áskerı-áýe kúshteriniń hatshysy Troı Meınk atalǵan qarý AQSh kúshterin jaýdyń dushpandyq áreketinen qorǵaý úshin qajet dep málimdedi. Ol dúısenbide Áýe, ǵarysh jáne kıberqaýipsizdik konferensıasynda sóılep, AQSh «ózgerip jatqan qaterlerge» daıyn ekenin aıtty. Alaıda qarýdyń múmkindikteri men onyń orbıtaǵa qashan shyǵarylǵany týraly egjeı-tegjeıli aıtpady.
Joǵary dárejeli áskerı basshylar buǵan deıin ǵaryshtaǵy áskerı qabiletti kúsheıtýdi josparlap otyrǵanyn, buǵan Reseı men Qytaıdyń bolashaq qaqtyǵysta AQSh spýtnıkterine shabýyl jasap, olardyń jumysyn buzý joldaryn ázirlep jatqanyn sebep etken bolatyn. Tramp ákimshiligi ǵaryshtaǵy qabiletter men qarsy alatyn zymyrandardy AQSH-ty zymyrandar men basqa da áýe qaterlerinen qorǵaıtyn «Altyn kúmbez» qorǵanys júıesiniń sheshýshi bóligi sanaıdy.
1967 jylǵy shart orbıtada jappaı qyryp-joıatyn qarýdy paıdalanýǵa tyıym salǵan. Sodan beri AQSh, Reseı jáne Qytaı sıaqty negizgi derjavalar osy sharttan tys basqa da múmkindikterdi, atap aıtqanda, qarsylastyń spýtnıkterin nysanaǵa alýdy zerttep keledi. Óıtkeni spýtnıkter áskerı baılanys, baqylaý jáne navıgasıa úshin asa mańyzdy.
Ótken jyly Prezıdent Donald Tramp AQSh Ǵarysh kúshteriniń rólin tek óz aktıvterin qorǵaýmen shektemeı, shabýyldaýshy kúsh retinde de aıqyndaıtyn jarlyqqa qol qoıǵan. AQSh Ǵarysh kúshteri — 70 jyldan astam ýaqyt ishindegi AQSh áskeriniń eń jańa bóligi. Ol 2019 jyly baılanys pen baqylaýǵa arnalǵan júzdegen spýtnıkti qosa, Amerıkanyń ǵaryshtaǵy aktıvterin qorǵaý maqsatynda qurylǵan.
AQSh Ǵarysh kúshteriniń ókili bylaı dedi: «Ǵaryshty baqylaý — ǵarysh keńistiginde básekelesý men ony baqylaý úshin qajetti mindetter aıasyn qamtıdy. Ol qarsylastyń múmkindikterine kınetıkalyq jáne kınetıkalyq emes tásildermen áser etip, qajet bolsa, olardy buzý, álsiretý, tipti joıýǵa múmkindik beredi. Bul qabiletter jaýyngerlik qolbasshylyqtardyń nusqaýymen shabýyl jáne qorǵanys maqsatynda qoldanylýy múmkin».
Aqpan aıynyń basynda Reseıdiń eki spýtnıgi 2022 jyly Ýkraınaǵa basyp kirgennen beri keminde on shaqty eýropalyq spýtnıktiń baılanysyn ustap alǵany belgili boldy. Mundaı ustap alýlar Reseı barlaý qyzmetterine olar jibergen qupıa derekterdi oqýǵa, tipti boljam retinde spýtnıkterdi baqylaýǵa alýǵa múmkindik berýi múmkin.
2024 jyly AQSh Reseıdiń basqa da osyndaı apparattarǵa shabýyl jasaýǵa qabiletti bolýy múmkin spýtnık ushyrǵanyn málimdegen. Reseı bul máselege resmı túrde pikir bildirmedi.
AQSh Ǵarysh kúshteriniń aıtýynsha, Qytaı «áskerı jańǵyrtý strategıasynyń bir bóligi retinde ǵaryshtyq jáne ǵaryshqa qarsy qabiletterdi ázirlep, paıdalanady», al Reseı «ǵaryshty soǵys júrgiziletin alań sanaıdy jáne ǵaryshtaǵy ústemdik bolashaq qaqtyǵystarda sheshýshi faktor bolady dep esepteıdi».