Chılıdiń soltústik aımaqtaryna soqqan qýatty qysqy daýyldar Atakama shólinde sırek kezdesetin qar jaýýyn týdyrdy. Bul — planetadaǵy eń qurǵaq jerlerdiń biri, munda qar tek 2011 jáne 2025 jyldary ǵana jaýǵan edi. Alaıda bul jolǵy daýyldyń aýqymy ǵalymdardy tańǵaldyrdy, dep habarlaıdy infohub.kz.
NASA men USGS-tiń Landsat 8 jáne Landsat 9 spýtnıkteri OLI qurylǵylarymen Chaınantor ústirtiniń jer bederindegi túbegeıli ózgeristerdi tirkedi. Qar kóshkini men qatty jelge baılanysty ALMA radıoteleskopy ýaqytsha jumysyn toqtatyp, antenalaryn qorǵanys rejımine aýystyrdy. Keıinirek NASA-nyń Terra spýtnıgi jańa qardyń And taýlarynan shóldiń ortasy arqyly Antofagasta qalasynyń ońtústigindegi Tynyq muhıt jaǵalaýyna deıin jetkenin tirkedi.
Chılı ýnıversıtetiniń atmosferalyq ǵalym Rene Garronyń túsindirýinshe, bul apattyń sebebi — bıiktiktegi oqshaýlanǵan sıklon. Ol Ońtústik jarty shardy boılaı sozylǵan tómen qysymdy alyp jyradan bólinip shyqqan. Jaǵalaýdaǵy joǵary ylǵaldylyqpen úılesken bul júıe orasan zor aýmaqta anomaldy jaýyn-shashyn týdyrdy.
Jaǵalaýda jaýyn-shashyn nóser jańbyr túrinde ótti. Taltal qalasynda úsh kún ishinde 40 mıllımetrge jýyq jaýyn-shashyn tústi, bul jyldyq ortasha kórsetkishten shamamen 10 ese artyq. Qatty jańbyr sel men tasqynnyń júrýine sebep boldy. Ulttyq tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne joıý qyzmetiniń (SENAPRED) derekterine sáıkes, myńdaǵan turǵyn zardap shekti, al júzdegen úı qatty zaqymdandy. Mamandar klımattyq jaǵdaıdyń ózgerýiniń basty sebebi retinde El-Nıno qubylysynyń kúsheıýin ataıdy.