Astek órkenıetiniń tarıhyn jáne ıspan konkıstadorlary kelgennen keıingi quldyraýyn pıktogramlarmen baıandaıtyn kóne qoljazba 186 jyldan keıin Meksıkada alǵash ret kópshilikke qoıylady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
«Askatıtlan kodeksi» dep atalatyn bul qoljazba 1898 jyldan beri Fransıanyń Ulttyq kitaphanasynda saqtalyp keledi. Alaıda ol buǵan deıin de ondaǵan jyldar boıy Meksıkanyń sheginen tys jerde bolǵan.
Ol XVI ǵasyrda — konkıstadorlar qazirgi Meksıka aýmaǵyna kelgennen keıin birneshe jyl ótken soń salynǵan dep esepteledi. Zertteýshiler ony astekter tarıhynyń eń qundy ári mazmundy baıandaýlarynyń biri sanaıdy.
Fransıa «Askatıtlan kodeksin» Fransıa men Meksıka arasyndaǵy qarym-qatynastyń 200 jyldyǵyna oraı Meksıkaǵa ýaqytsha berdi.
Oǵan jaýap retinde Meksıka taǵy bir baǵa jetpes qujat — «Botýrını kodeksin» Fransıada kórmege qoıý úshin jiberýge kelisti.
«Botýrını kodeksindegi» pıktogramlar astekterdiń, ıaǵnı meshıkalardyń atamekeninen Teskoko kóliniń jaǵalaýyna qonys aýdarýyn baıandaıdy. Dál sol jerde olar Tenochtıtlan qalasyn turǵyzǵan.
Eki kodeksti ýaqytsha aıyrbastaý týraly kelisimdi Meksıka Prezıdenti Klaýdıa Sheınbaým men Fransıa Prezıdenti Emmanýel Makron ótken jyly Makronnyń Meksıkaǵa sapary kezinde jasasqan.
Meksıka ótken ǵasyrlarda elinen áketilgen tarıhı jádigerlerdiń qaıtarylýyna kópten beri kúsh salyp keledi. Meksıkanyń syrtqy ister mınıstrliginiń málimetinshe, byltyr 2 myńnan astam nysan otanyna qaıtarylǵan.
«Askatıtlan kodeksi» beısenbi kúninen bastap Mehıko qalasyndaǵy Ulttyq antropologıa murajaıynda qoıylady.