Qazaqstanda áýe reısteriniń quny qaıta óse bastady. Baǵaǵa áser etetin faktorlar kóp, onyń ishinde avıakerosınniń qymbattaýy men tasymaldaýshylardyń operasıalyq shyǵyndarynyń artýy bar, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Ulttyq statısıka búrosynyń derekterine sáıkes, shildede áýe jolaýshylar kóligi qyzmeti maýsymmen salystyrǵanda 3,2%-ǵa qymbattady. Ósim jyl basynan beri baıqalady: eń úlken aılyq sekirister naýryz ben sáýirde boldy — tıisinshe 6,6% jáne 5,4%. Jyldyq kórsetkishte shildede baǵa 10,8%-ǵa ósti, al bir aı buryn bul kórsetkish 8,8% bolǵan edi.
Sarapshylardyń túsindirýinshe, reısterdiń qymbattaýyna birneshe sebep bar: demalys maýsymynyń qyzǵan kezinde halyqaralyq áýejaılarda avıaotyn baǵasynyń ósýi, avıakompanıalardyń ınjenerlik-tehnıkalyq qyzmet kórsetý shyǵyndarynyń artýy jáne basqa da faktorlar.
Baǵanyń ósýine qaramastan, áýe tasymalyna suranys tómendemeı otyr. 2020-2024 jyldar aralyǵynda tasymaldanǵan jolaýshylar sany 5,5 mln-nan 14,4 mln adamǵa deıin ósti. 2025 jyly jáne 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda bul úrdis saqtaldy: 2026 jyldyń qańtar-maýsym aılarynda 7,4 mln jolaýshy tasymaldandy (ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 2,6%-ǵa artyq), al jolaýshylar aınalymy 7,9%-ǵa ósip, 15,3 mlrd jolaýshy-kılometrge jetti.
Áýe kóligi kásiporyndarynyń kiristeri de ósýde: 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda olar 15,9%-ǵa artty. Avıakompanıalardyń tabysynyń negizgi bóligin (97,5%) jolaýshylar tasymaly quraıdy. Sonymen qatar, halyqaralyq reıster kóbirek paıda ákeledi: 2025 jyly jolaýshylar tasymalynan túsken 959,9 mlrd teńgeniń 578,9 mlrd teńgesi halyqaralyq baǵyttarǵa tıesili boldy.
Salanyń jalpy oń dınamıkasy aıasynda «Eır Astana» avıakompanıasynyń qarjylyq kórsetkishteri aıtarlyqtaı álsiz kórinedi. 2025 jyly 759 mlrd teńge kiris kezinde kompanıa 7 mlrd teńgeden sál ǵana astam paıda tapty — bul bir jyl burynǵydan 3,6 ese az. 2026 jyldyń qańtar-maýsym aılarynda tasymaldaýshy 371,2 mlrd teńge kiris kezinde 10,4 mlrd teńge shyǵynǵa ushyrady.
Sebebi — ósip kele jatqan shyǵyndar. 2025 jyly kompanıanyń operasıalyq shyǵyndary 28,8%-ǵa, al 2026 jyldyń alǵashqy alty aıynda taǵy 16,3%-ǵa ósti. Ásirese otyn men ınjenerlik-tehnıkalyq qyzmet kórsetý shyǵyndary aıtarlyqtaı ósti.
«Eır Astana» esebinde: «Qalyptasqan shyǵyn halyqaralyq áýejaılardaǵy avıaotyn baǵasynyń joǵary bolyp turýymen, teńgeniń nyǵaıýymen, sondaı-aq Pratt&Whitney qozǵaltqyshtaryna qatysty jalǵasyp jatqan problemalarmen baılanysty shyǵyndarmen túsindiriledi», — delingen.
Kompanıa sondaı-aq bos turǵan ushaqtarǵa qatysty jaǵdaıdyń jaqsarǵanyn habarlady. «Eır Astananyń» bas atqarýshy dırektory Ibrahım Janlyel: «P&W qozǵaltqyshtaryna qatysty jaǵdaı aıtarlyqtaı jaqsardy. Qazirgi ýaqytta ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda bos turǵan áýe kemeleriniń sany shamamen 60%-ǵa qysqardy, al 2027 jyldyń jazynda mundaı bos turýlardy tolyǵymen joıamyz dep kútilýde», — dep atap ótti.