Ońtústik Avstralıada joıylyp bara jatqan avstralıalyq teńiz arystany H5 qus tumaýynan alǵash ret óldi. Mamandardyń aıtýynsha, bul túrdiń shamamen 12 myń daraǵy qalǵan, alaıda jańa baǵalaý boıynsha sany 10 myńnan da azaıǵan. Popýlásıanyń basym bóligi Ońtústik Avstralıada, qalǵany Batys Avstralıada mekendeıdi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.

Jeksenbide shtattyń qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstri Emılı Bork teńiz arystany Kengýrý aralyndaǵy Sıl-Beıde — úshinshi úlken jeke otarda — óli tabylǵanyn málimdedi.

«Biz sútqorektilerdiń birqatar jaǵdaıyn kórdik, biraq avstralıalyq teńiz arystany — bizdiń avstralıalyq sýlarymyzda kezdesetin eń sırek ıtbalyq», — dedi Bork.

«Popýlásıanyń 85 paıyzy osynda, Ońtústik Avstralıada. Bul — joıylyp bara jatqan túr», — dep qosty ol.

Onyń aıtýynsha, teńiz arystany akýla shabýylynan aıyǵyp jatqan, biraq ólimge qus tumaýy sebep bolǵan.

«Biz teńiz arystanyn akýla shabýyly emes, qus tumaýy óltirgenin anyqtadyq. Bul naqty jaǵdaıda ol aıyǵyp jatqandyqtan, aýrýǵa beıim bolýy múmkin», — dedi mınıstr.

Úkimet Sıl-Beıde joıylyp bara jatqan teńiz arystanynyń basqa ólim jaǵdaıy tirkelmegenin, alaıda popýlásıany muqıat baqylap otyrǵanyn habarlady.

Borktiń sózinshe, qazir «sórelerden alýǵa bolatyn» naqty sútqorektiler vaksınasy joq.

«Ol AQSH-ta iri qaraǵa qoldanyldy, Gavaııde monah ıtbalyqtaryna eksperımenttik synaq júrgizildi, ol sátti boldy», — dedi Bork.

«Biz federaldyq úkimetpen Ońtústik Avstralıada synaqqa qatysýǵa daıyn ári qabiletti ekenimizdi jetkizý úshin tyǵyz jumys istep jatyrmyz», — dep atap ótti ol.

Sıl-Beıde shamamen 800 avstralıalyq teńiz arystany bar.

Borktiń aıtýynsha, qus tumaýy kelmeı turyp-aq popýlásıa jyl saıyn 2 paıyzǵa azaıyp kele jatqan. Eger vaksına egilmese, bul vırýs popýlásıa deńgeıine «apatty áser» etedi.

«Biz Herd aralynda ıtbalyq tólderiniń popýlásıasy 75 paıyzǵa qysqarǵanyn kórdik. Olarǵa qus tumaýy áser etti», — dedi ol.

«Álemdegi basqa da tájirıbelerde ol 95 paıyzǵa áser etkenin kórdik. Bul vırýstyń bizdiń teńiz arystandaryna juǵýynyń alǵashqy ári jalǵyz jaǵdaıy bolmaıtynyn bilemiz», — dep qorytyndylady mınıstr.

Ótken aıda Charlz Darvın ýnıversıtetiniń jetekshi sútqorektiler zertteýshisi Djon Voınarskı Guardian Australia basylymyna vırýstyń ıtbalyqtar men teńiz arystandaryna tez taraıtynynan qorqatynyn aıtqan.

«Qyrǵyn aýqymdy bolyp, tabıǵatty qorǵaýǵa eleýli áser etýi múmkin», — dedi ol.

«Ásirese avstralıalyq teńiz arystandary úshin qorqamyn, sebebi olardyń popýlásıasy shaǵyn», — dep atap ótti ǵalym.

«Aldaǵy birneshe aptada vırýs Ońtústik Avstralıadaǵy teńiz arystandarynyń popýlásıasyna tezirek taraıdy dep kútilýde, óıtkeni teńiz arystandarynyń otarlary uıa salatyn teńiz qustarynyń otarlaryna nemese aýrý juqqan teńiz qustaryna jaqyn ornalasqan», — dedi ol.

H5 qus tumaýy Ońtústik Amerıka men sýbantarktıkalyq aımaqtaǵy jarǵaqty aıaqtylarǵa áser etip, keıbir túrlerdiń, ásirese tólderdiń popýlásıasynda apatty shyǵynǵa ákeldi.

Tamyz aıynda Ońtústik Avstralıa shtaty materıktik sútqorektilerde Avstralıadaǵy alǵashqy jaǵdaıdy rastady: Laımstoýn jaǵalaýyndaǵy Bıchportta tabylǵan óli uzyn tumsyqty jarǵaqty ıtbalyqta H5N1 vırýsy oń nátıje berdi.