Avstralıa Ýkraınaǵa Reseı basqynshylyǵyna qarsy kúreste qosymsha 60 mıllıon dollar bóletinin jarıalady. Bul týraly Avstralıa Premer-mınıstri Entonı Albanıze Nú-Iorkte ótken BUU jınalysy aıasynda Ýkraına Prezıdenti Vladımır Zelenskımen kezdesý barysynda málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Kezdesý barysynda Albanıze Zelenskıdi qushaqtap, Ýkraınaǵa qoldaý kórsetkeni úshin alǵys aldy. Premer-mınıstr Reseı agresıasyna qarsy kúreste óziniń «dosy» Zelenskıge qurmet kórsetip, emosıaǵa berildi.
«Onyń kóshbasshylyǵy shynymen erekshe boldy, halyqty óte qıyn jaǵdaıda bastap keledi. Reseı birneshe apta ishinde basyp alamyz dep oılady, biraq Ýkraına halqyn tómen baǵalady», — dedi ol.
Eki kóshbasshy Ýkraınaǵa Avstralıa Qorǵanys kúshteriniń qosymsha 45 mıllıon dollarlyq jabdyǵyn jetkizetin 10 jyldyq ekijaqty qaýipsizdik kelisimine qol qoıdy. Taǵy 10 mıllıon dollar Ýkraınanyń energetıkalyq qoldaý qoryna, al 5 mıllıon dollar gýmanıtarlyq kómekke jumsalady.
Osy 60 mıllıon dollarmen Avstralıanyń 2022 jyly Reseı basqynshylyǵy bastalǵannan bergi Ýkraınaǵa jalpy úlesi 1,9 mıllıard dollarǵa jetedi.
Kelisim aıasynda Avstralıa ýkraın kúshterine bolashaq reseılik shabýyldardy tejeýge jáne toıtarýǵa kómektesetin oqytýdy kúsheıtedi. Sondaı-aq oqý ortalyqtary úshin yntymaqtastyqty zerttep, áýe qorǵanys quraldaryn, zymyrandar men drondardy birlesip óndirýge umtylady.
Premer-mınıstr bul kelisimdi halyqaralyq zańdardy saqtaý jolyndaǵy avstralıalyqtar úshin maqtanysh kúni dep atady.
«Bul tek Eýropa máselesi emes, bul búkil álem máselesi. Eger Reseı sıaqty úlken, qýatty elge halyqaralyq zańdardy buzyp, Ýkraınaǵa zańsyz jáne moralsyz basqynshylyq jasaýǵa ruqsat etilse, bul búkil álem úshin jaman presedent jasaıdy», — dedi Albanıze Nú-Iorkte kelisimge qol qoıǵannan keıin jýrnalıserge.
Albanızeniń aıtýynsha, ekijaqty kelisim Ýkraınadaǵy soǵys kezinde ǵana emes, qaqtyǵys aıaqtalǵannan keıingi beıbit ýaqytta da kúshinde bolady.
Zelenskı kelisimdi «elderimiz arasyndaǵy eń myqty qujat» dep atap, ol saýda men qaýipsizdikti arttyratynyn aıtty.
«Bunyń bári halqymyz úshin, qaýipsizdik úshin», — dedi ol.
Albanıze úshin bul dıplomatıaǵa toly kún boldy: ol Atlantıkalyq keńeste syrtqy saıasat týraly mańyzdy sóz sóılep, Nıderlandpen qorǵanys baılanystaryn nyǵaıtýǵa jáne MH17 qurbandary úshin ádilettilikke qol jetkizýge baǵyttalǵan jańa strategıalyq seriktestikke qol qoıdy.
Óz sózinde premer-mınıstr Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin qurylǵan halyqaralyq álem tártibi endi maqsatyna saı emes, al 1945 jyldan keıin qajet bolǵan ınstıtýttar búgingi syn-qaterlerge jetkiliksiz ekenin aıtýy kútildi.
Premer-mınıstr BUU Bas assambleıasy aıasyndaǵy sózinde tez ózgerip jatqan jahandyq ortada odaqtarmen seriktestik mańyzdy bolyp qala beretinin dáleldeıdi.
«Qyrǵı qabaq soǵys aıaqtalǵannan beri halyqaralyq isterdiń basym boljamdary aıqyn edi: ashyqtyq — qaýipsizdik, tıimdilik tózimdilikten mańyzdyraq, halyqaralyq erejeler saqtalady. Bul boljamdar negizgi demokratıalyq derjavalardyń yqpaly negizinen qarsylyqsyz qalady degen kútýge súıendi. 1945 jyldan keıingi álem tártibi endi maqsatyna saı emes. Áli de qajet bolyp qalatyn ámbebap ınstıtýttar biz kezdestiretin syn-qaterlerge árdaıym jetkilikti bola bermeıdi», — deıdi ol.