Qazaqstandyq avtokólik ónerkásibi óndiris kólemin qarqyndy arttyryp keledi, alaıda ishki naryq shyǵarylǵan ónimniń jartysyn ǵana sińire alady, al syrtqy naryqtar qysqarýda. Sarapshylar naryqtyń tolyp ketý qaýpin jáne otandyq óndirýshiler úshin yqtımal daǵdarysty eskertedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Qazaqstanda avtomobıl óndirisi belsendi ósýde. Buǵan deıin «Astana Motors» JSHS bas dırektory Beknur Nesipbaev úkimettegi brıfıńte avtokásiporyndarǵa salynǵan ınvestısıalar eldiń eskirgen avtoparkin jańartýǵa baǵyttalǵanyn atap ótken edi. Alaıda, inbusiness.kz basylymynyń habarlaýynsha, sarapshylar naryqtyń tolyp ketý qaýpin aıtyp otyr.
2025 jyly jańa avtomobılderdiń satylymy 234 852 danaǵa jetip, 2024 jylǵy kórsetkishten 14,4%-ǵa joǵary boldy. 2018 jyldan beri satylym tek ósip, rekordtar jańartyp keledi, biraq naryqtyń múmkindigi shekteýli. Ótken jyly óndiris barlyq tıptegi 171 144 avtokólik quralyn qurap, 2024 jylmen salystyrǵanda 17,8%-ǵa ósti. 2026 jyldyń eki toqsanynda 102 870 jeńil avtomobıl shyǵarylǵan — bul ótken jyldyń sáıkes kezeńinen (75 406 mashına) 36,4%-ǵa kóp.
Óndiristiń ósýine qaramastan, kólemdi ıgerý jaǵdaıy kúrdeli. Avtomobıl eksporty is júzinde nólge jetti: negizgi ımporttaýshy — Reseı — qoljetimsiz boldy. 2023 jyly RF-ǵa resmı jetkizý shamamen 9 myń danany qurasa, 2024 jyly — 8 myń, al 2025 jyly — nól. Sebebi — 2024 jyldyń 1 sáýirinen bastap Eýrazıalyq ekonomıkalyq komısıa (EEK) EAEO elderinde kedendik baj salyǵy tólengen avtomobılderge arnalǵan jeńildik sharttaryn joıdy. Reseıge jetkizýge komersıalyq qyzyǵýshylyq tez sóndi.
Dál osy sebepten EAEO-nyń basqa elderine eksport ta qysqardy: Belarýske 2024 jyly jeńil avtokólikterdi jetkizý 18 esege, al Qyrǵyzstanǵa — 27,5%-ǵa tómendedi.
İshki naryq ta qanyǵýǵa jaqyn: suranys jylyna 250 myń jańa avtokólik dep baǵalanady, al 2025 jyly óndiris 234 myń danaǵa jetti. Óndirýshiler jylyna 430 myń mashına shyǵarý múmkindigin málimdep otyr. Avtokredıtteý jaǵdaıy nasharlaýda: 2025 jyly avtokredıtteý portfeli 42,2%-ǵa ósip, 4 trln teńgege jetti, al merzimi ótken qaryz 240 mlrd teńgege jaqyndady.
Otandyq avtokólik ónerkásibi negizinen sheteldik mashınalardyń usaq jáne iri túıindi qurastyrýy bolyp tabylady, ol memlekettik qarjylyq kómek pen proteksıonıstik sharalardyń arqasynda joǵary paıda alýǵa baǵyttalǵan. Memlekettik qoldaý azaıǵan jaǵdaıda (jeńildikti salyqtar, sýbsıdıalar, jeńildikti nesıeleý, jer telimderi men ınfraqurylymdy berý) qazaqstandyq kompanıalar eleýli qıyndyqtarǵa tap bolýy múmkin.
Analıtıkter sýbsıdıalar kompanıalardyń eksportqa degen qyzyǵýshylyǵyn tómendetetinin atap ótedi, óıtkeni qosymsha memlekettik qoldaý sharalarynsyz olar básekege qabiletsiz bolyp qalýy múmkin. Memlekettik kómek kúrt qysqarǵan jaǵdaıda óndirýshiler sátsizdikke ushyraýy yqtımal.