Bıylǵy tamyzda Qazaqstannyń on bir banki depozıttik ónimder boıynsha sharttaryn qaıta qarady, onyń tórteýi halyq arasynda eń tanymal merzimsiz salymdar boıynsha paıyzdyq mólsherlemelerdi tómendetti. Tolyq aqparatty infohub.kz saıty habarlaıdy.
Buǵan deıin, maýsym jáne shilde aılarynda qarjy ınstıtýttary syıaqy mólsherlemelerin túzetken bolatyn, biraq sol kezde ózgerister negizinen jınaq salymdaryna qatysty boldy. Alaıda tamyzda, Depozıtterge kepildik berý qorynyń (KFGD) derekterine sáıkes, tómendeý merzimsiz depozıtterge de áser etti.
Tamyzda mólsherlemeler bylaı ózgerdi: tórt bank merzimsiz salymdar boıynsha paıyzdardy azaıtty, úsh bank — tolyqtyrý múmkindigi bar merzimdi salymdar boıynsha, bes bank — tolyqtyrýmen jınaq salymdary boıynsha, úsh bank — tolyqtyrýsyz jınaq salymdary boıynsha. Sonymen qatar, bir bank merzimsiz salymdar boıynsha mólsherlemelerdi kóterdi, biri — tolyqtyrýmen jınaq salymdary boıynsha, al taǵy bir bank merzimge baılanysty tolyqtyrýsyz jınaq salymdary boıynsha mólsherlemelerdi bir mezgilde kóterdi de tómendetti.
Merzimsiz depozıtterge keler bolsaq, bir aı ishinde tórt bank olar boıynsha mólsherlemelerdi tómendetti, al bireýi kóterdi. Qazirgi ýaqytta mundaı salymdar elimizdiń on jeti bankinde qoljetimdi. Tamyzdaǵy eń tómengi mólsherleme 12,6% qurady, eń joǵarysy — 15,95%. Ortasha alǵanda, merzimsiz depozıtter 14,08% boıynsha ashylady, bul shildedegiden 0,11 paıyzdyq tarmaqqa tómen. Eske salaıyq, merzimsiz salymdar qazaqstandyqtar arasynda eń suranysqa ıe, sebebi olardyń ıkemdi sharttary bar: olardan kez kelgen ýaqytta jınaqtalǵan paıyzdardy joǵaltpaı aqsha alýǵa bolady.
Merzimdi depozıtter merzimsiz jáne jınaq salymdary arasyndaǵy ymyra bolyp tabylady: olar merzimsizge qaraǵanda joǵary paıyz usynady, biraq sharttary jınaq salymdaryndaǵydaı qatań emes. Merzimdi salymdar tolyqtyrýǵa bolatyn jáne tolyqtyrýǵa bolmaıtyn bolyp bólinedi. Qazirgi ýaqytta tolyqtyrý múmkindigi bar merzimdi salymdar jeti bankte qoljetimdi. Tamyzda olar boıynsha ortasha mólsherleme 15,11% qurady, alaıda naqty sharttar ornalastyrý merzimine baılanysty. Eń tómengi mólsherleme — eki jyldyq salymdar úshin jyldyq 5%, eń joǵarysy — úsh aılyq depozıtter úshin 19%. Tolyqtyrý quqyǵynsyz depozıtterdi tek bir bankte ashýǵa bolady, ol tamyzda sharttaryn ózgertken joq: mólsherlemeler 12,2%-dan 18,01%-ǵa deıin ózgeredi.
Qazaqstandaǵy jınaq depozıtteri de eki túrge bólinedi: tolyqtyrý quqyǵymen (shekteýsiz) jáne tolyqtyrý quqyǵynsyz (ashqan kezde bir ret qana tolyqtyrýǵa bolady). 2026 jyldyń tamyzynda tolyqtyrýmen jınaq salymdaryn on eki bankte ashýǵa bolady. Olar boıynsha mólsherlemeler 5%-dan 20%-ǵa deıin aýytqıdy, al el boıynsha ortasha kórsetkish 14,7% qurady. Tolyqtyrýsyz jınaq depozıtterinde jaǵdaı uqsas: olardy on bes bank usynady, mólsherlemeler 6,3%-dan (eki jyldyq salymdar úshin) 20,5%-ǵa deıin (alty aılyq salymdar úshin) ózgeredi. Naryq boıynsha ortasha mólsherleme — 15,33%.
Depozıtter boıynsha mólsherlemelerdiń tómendeýi eldegi aqsha-kredıt saıasatynyń jumsarýy aıasynda bolyp jatyr. Ekinshi deńgeıli bankter Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń bazalyq mólsherlemeni tómendetýine baılanysty salymdar boıynsha paıyzdardy azaıtýda. Buǵan deıin Ulttyq bank 4 qyrkúıekte bazalyq mólsherlemeni 16,75%-dan 16,25%-ǵa deıin qaıta tómendetkeni habarlanǵan bolatyn, bul depozıtter men nesıeler boıynsha paıyzdyq mólsherlemelerdiń odan ári túzetilýine ákelýi múmkin.