Birikken Ulttar Uıymynyń baıandamasynda AQSH-tyń esirtki tasymaldady degen kúdikti kemelerge jasaǵan sońǵy áýe soqqylary halyqaralyq quqyqty buzǵany jáne adamzatqa qarsy qylmys retinde saralanýy múmkin ekeni tujyrymdaldy. Arnaıy baıandamashy Ben Saýldyń esebine sáıkes, ótken jyldyń qyrkúıeginen beri AQSH-tyń aýmaqtyq sýlarynan tys jerde, Karıb jáne Tynyq muhıttarynda keminde 68 soqqy jasalyp, olardyń saldarynan 220-dan astam adam qaza tapqan. Saýldyń aıtýynsha, nysanalar terorıstik uıymdardyń músheleri dep tanylǵan kúnniń ózinde, olar AQSH-qa qarýly shabýyl jasamaǵan, al halyqaralyq quqyq boıynsha ózin-ózi qorǵaý quqyǵy tek osyndaı shabýyldan týyndaıdy.
Bul baıandama AQSh áskerıleri Karıb teńizindegi kemege soqqy jasap, tórt adamnyń ómirin qıǵanyn habarlaǵannan eki kún ótken soń jarıalandy. Aımaqtaǵy AQSh kúshterin basqaratyn Ońtústik qolbasshylyq sońǵy shabýyl týraly málimdemesinde: «Rastalǵan barlaý derekteri kemeniń esirtki kontrabandasyna belsendi qatysyp jatqanyn anyqtady. Operasıa barysynda tórt esirtki-terrorıst joıyldy», — dep málimdedi. Málimdemege bulyńǵyr beınejazba qosa berilgen.
Alaıda BUU-nyń Adam quqyqtary jónindegi keńesi dúısenbide jarıalaǵan qysqasha anyqtamalyq jazbasynda Saýl: «Mundaı shabýyldar ómir súrý quqyǵyn buzatyn serıalyq sottan tys óltirýlerge jatady, olar ulttyq nemese jeke ózin-ózi qorǵaý, ne halyqaralyq gýmanıtarlyq quqyq, teńiz halyqaralyq quqyǵy, esirtkige qarsy konvensıalar nemese halyqaralyq terorızmge qarsy quqyq turǵysynan eshbir negizsiz», — dep atap ótti.
«Habarlanǵan 68 shabýyldyń 223 adamnyń ólimine ákelgeni ádettegi halyqaralyq quqyq boıynsha adamzatqa qarsy qylmys — kisi óltirý bolyp tabylady dep senýge jetkilikti negizder bar», — dep túıindedi Saýl.
BBC News osy baıandamaǵa qatysty Aq úı men Memlekettik departamentke pikir surap habarlasty. Qorǵanys mınıstri Pıt Hegset buǵan deıin jalpy operasıa «esirtki-terrorısterdi bizdiń jarty shardan» alastaýǵa jáne AQSH-ty «halqymyzdy qyryp jatqan esirtkiden» qorǵaýǵa baǵyttalǵanyn aıtqan.
AQSh áskerıleri «Ońtústik naıza» dep atalatyn operasıany qyrkúıek aıynyń basynda bastaǵan. Alaıda sheneýnikter nysanaǵa alynǵan kemelerdiń esirtki tasymaldaýǵa qatysy bar ekenin dáleldeıtin naqty dáıekterdi usynbady.
Basynan-aq sarapshylar soqqylardyń zańdylyǵyna kúmán keltirip keledi. Alǵashqyda azamattary nysanaǵa alynǵan Latyn Amerıkasy kóshbasshylary bul áreketterdi qatań synǵa alǵan.
Alaıda sol kezde Venesýela basshysy bolǵan jáne soqqylarǵa qarsy shyqqan Nıkolas Madýro osy jyldyń basynda AQSh kúshteriniń astana Karakasqa túnde jasaǵan dramalyq ári daýly reıdi barysynda ustaldy. «Ońtústik naıza» operasıasyn ashyq synaǵan taǵy bir saıasatker — sol kezdegi Kolýmbıanyń solshyl prezıdenti Gýstavo Petro — maýsymdaǵy prezıdenttik saılaýda Tramp qoldaǵan úmitker jeńiske jetken soń tamyzda qyzmetinen ketti.