Synyp: 5
Sabaqtyń taqyryby: Bóligi boıynsha sandy tabý
Sabaqtyń maqsaty: Oqýshylarǵa bóligi boıynsha sandy tabý erejesin, bóligi boıynsha sandy taba bilýdi úıretý.
Mindetteri:
Bilimdilik: bóligi boıynsha sandy tabýdy ómirde de qoldana bilý.
Tárbıelik: jaýapkershilikke, ádeptilikke, uqyptylyqqa, shapshańdyqqa tárbıeleý.
Damytýshylyq: logıkalyq oılaýyn, aqyl - oıyn, este saqtaýyn damytý.
Sabaqtyń tıpi: aralas sabaq.
Kórnekiligi: Plakattar, kespe qaǵazdary.
Sabaqtyń qurylymy:
İ. Uıymdastyrý
İİ. Úı tapsyrmasyn tekserý
İİİ. Jańa materıaldy ıgerý
İV. Esepter shyǵarý arqyly sabaqty bekitý
V. Baǵalaý, úıge tapsyrma berý
VI. Sabaqty qorytyndylaý
Sabaqtyń barysy:
İ. Uıymdastyrý
Sálemetsizder me oqýshylar! Otyryńyzdar! Sabaǵymyzdy bastamas buryn oqýshylardyń sabaqqa qatysymyn tekserip alaıyq.
İİ. Úı tapsyrmasyn tekserý
Oqýshylardyń úı jumysy dápterlerin jınap alamyn.
İİİ. Jańa materıaldy ıgerý
1 - esep. Oqýshynyń kitaphanasynda 70 oqýlyq bar. Bul ondaǵy barlyq kitaptardyń
2/5 - sindeı. Oqýshynyń kitaphanasynda neshe kitap bar?
Sheshýi: Eseptiń berilýi boıynsha 70 oqýlyq oqýshynyń kitaphanasyndaǵy kitaptardyń 2/5 - sine teń.
2/5 - si – 70 (kitap) bolsa,
1=5/5 -? (kitap).
Eger kitaphanadaǵy barlyq kitaptardyń 2/5 - si 70 kitapqa teń bolsa, onda 1/5 – i: 70: 2=35 (kitap).
Kitaphanadaǵy barlyq kitaptar 5/5 nemese 1/5∙5. Demek, kitaphanadaǵy barlyq kitap: 35∙5=175 (kitap)
Sonda 2/5 bólikke sáıkes 70 sanyn 2 - ge bólip, 5 - ke kóbeıttik, ıaǵnı 70 - ti 2/5 - ge bólýdi oryndadyq.
70: 2/5 =( ∙5)/2_1 =175. Jaýaby: 175 kitap.
175 sanyn onyń bóligi boıynsha taptyq.
Bóligi boıynsha sandy tabý úshin bólikke sáıkes sandy osy bólshekke bólý kerek.
2 - esep. Mashına 145 km jol júrdi. Bul onyń barlyq júrýge tıisti jolynyń 5/9 - indeı. Mashınanyń barlyq júrýge tıisti joly neshe kılometr?
Sheshýi: (úlgi): 145: 5/9 = (145∙9)/5=261 (km).
Jaýaby: 261 km.
Bóligi boıynsha sandy teńdeý qurý arqyly da tabýǵa bolady.
3 - esep. Kesindiniń 5/7 - i 15 sm - ge teń. Kesindiniń uzyndyǵyn tabyńdar.
Sheshýi: (úlgi). hsm – kesindiniń uzyndyǵy. Eseptiń sharty boıynsha kesindi uzyndyǵynyń 5/7 - i 15 sm - ge teń. Demek, 5/7 h=15. Onda h=15: 5/7 =15∙7/5=21. Kesindiniń uzyndyǵy 21 sm.
İV. Esepter shyǵarý arqyly sabaqty bekitý
№831. Sandy tabyńdar:
15: 3/4=15∙4/3=20,
45: 5/9 =45∙9/5=81,
13: 1/2 =13∙2=26,
6: 2/3 =6∙ 3/2 =9.
№832. 1) Tıin shamamen 6 jyl jasaıdy. Bul qoıannyń jasaýǵa tıisti jasynyń 3/5 - ine teń. Qoıan neshe jyl jasaıdy?
Qoıan -?
Tıin - 6 jyl. 3/5 b.
Sheshýi: 6: 3/5=6 ∙ 5/3=10 (jyl)
Jaýaby: Qoıan 10 jyl jasaıdy.
№833. Tik tórtburyshtyń eni 4 1/5 sm, bul onyń uzyndyǵynyń 1/2 – indeı. Tik tórtburyshtyń perımetrin tabyńdar.
a -?
v - 4 1/5 sm 1/2 b.
Sheshýi: 4 1/5 ∶ 1/2=(21∙2)/5=42/5=82/5 (sm uzyndyǵy)
P=2(a+v), R=2(8 2/5+4 1/5 ), P=2∙123/5, R=2∙63/5, R=(2∙63)/5, R=126/5, R=251/5 (sm)
Jaýaby: Tik tórtburyshtyń perımetri 251/5 santımetrge teń.
№834. Birinshi jáshikte 8 kg alma bar. Bul ekinshi jáshikteginiń 4/5 – indeı. Eki jáshikte neshe kılogramm alma bar?
İ jáshik – 8 kg 4/5 b.
İİ jáshik -?
Sheshýi: 8: 4/5 =8∙ 5/4=(8∙5)/4=10 (kg İİ jáshik)
10+8=18 (kg)
Jaýaby: Eki jáshikte 18 kılogramm alma bar.
№835. Marat barlyq aqshasynyń 5/7 - ine kitap satyp alǵanda, onyń 50 tg aqshasy qaldy. Alǵashqyda Maratta qansha aqsha boldy?
Alǵashqyda -? tg
Qalǵany – 50 tg.
Sheshýi: 50 teńge Marattyń aqshasynyń qandaı bóligi?
5/7=2/7.
50: 2/7 =50∙7/2 =25∙7=175.
Jaýaby: Alǵashqyda Maratta 175 teńge aqsha boldy. (V)
№836. Bóligi boıynsha shamalardy tabyńdar:
16: 4/7=16∙7/4=28( m)
30: 5/8 =30∙ 8/5 =48 (dm)
V. Baǵalaý, úıge tapsyrma berý
Sabaqqa belsene qatysyp, taqtaǵa shyqqan oqýshylardy baǵalaımyn.
Úıge: №832 (2, 3)
№835 (2)
№836 (3, 4, 5, 6)
VI. Sabaqty qorytyndylaý
Sabaq aıaqtaldy! Saý bolyńdar!
Bóligi boıynsha sandy tabý
Sabaqtyń taqyryby: Bóligi boıynsha sandy tabý
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 5 naýryz740 qaralym
#matematıka#ashyq sabaq#5 synyp#bóligi boıynsha sandy tabý
Usynylady
Qazaqstanda Analar kúni atalyp ótti: Ananyń róli men memlekettik qoldaý
Qazaqstanda Analar kúnin atap ótý aıasynda analarǵa kórsetiletin memlekettik qoldaý sharalary men ananyń qoǵamdaǵy róli týraly statısıkalyq málimetter jarıalandy.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 10 mamyr
85 jastaǵy Qaraǵandy turǵyny arnaıy bilimi bolmasa da, kúrdeli matematıkalyq esepterdi sheshedi
Ermekbaı Joldybekov esimdi qarıa natýral sandardy qosýdyń ózindik ádisin oılap taýyp, ǵylymı jarıalanymdarda jaryq kórgen.
infohub.kz редакциясы·2026 j. 5 naýryz
Matematıka – halyq aýyz ádebıetinde
Matematıka – halyq aýyz ádebıetinde
infohub.kz редакциясы·2024 j. 5 naýryz
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

