Ulybrıtanıadaǵy Redıng ýnıversıtetiniń ǵalymdary Berkshırde ósirilgen kakao burshaqtarynan shokolad jasady. Bul el tarıhyndaǵy ekinshi tolyq brıtandyq shokolad. Alǵashqysy 1932 jyly Rowntree's kondıterlik fabrıkasynda jasalyp, ony sol kezde alty jasar bolashaq patshaıym II Elızaveta jegen bolatyn. Bul týraly infohub.kz habarlady.
Jańa shokolad ýnıversıtettiń 100 jyldyǵyna oraı jasaldy. Ol ınstıtýt koleksıasyndaǵy ósimdikterdiń kakaosynan daıyndaldy. Jobany ýnıversıtettiń magıstranty Maha Han basqardy. Ol burshaqtardy ýnıversıtettiń tamaqtaný fakúltetinde jınap, ashytyp, óńdedi.
Hannyń aıtýynsha, bul shokolad azyq-túlik qaýipsizdiginiń osaldyǵyn kórsetedi. Kakao ósimdikteri temperatýra men jaýyn-shashynnyń ózgerýine óte sezimtal, al klımattyń ózgerýi álemdegi kakaonyń negizgi bóligin óndiretin elderde qazirdiń ózinde problemalar týǵyzýda. Sondyqtan ártúrli sorttardy saqtaý fermerlerge ózgermeli klımatqa tótep bere alatyn tózimdi ósimdikter ósirýge kómektesý úshin óte mańyzdy.
Han shokoladtyń dámi tamasha jáne óte baı ekenin aıtty. Ol sondaı-aq óńdelmegen shıki kakaonyń dámin tatty: «Burshaqtar lıchıdiń dámine uqsas aq jumsaq qabyqpen qaptalǵan, bul eldegi kóp adamǵa tanys emes». Ol shokoladtyń 300-den astam sorttyń kakaosynan jasalǵanyn jáne dámdik qasıetteriniń kúrdeliligi tańǵalarlyq ekenin atap ótti.
Ýnıversıtet bul joba aýa raıynyń ózgerýine, zıankester men aýrýlarǵa tózimdi bolýy múmkin kakao sorttaryn saqtaýdaǵy jumysynyń mańyzdylyǵyn kórsetedi dep úmittenedi. Redıng ýnıversıtetiniń halyqaralyq kakao karantın ortalyǵynda 300-den astam kakao ósimdigi bar jáne álemdegi kakao ósimdikteriniń halyqaralyq aınalymynyń 97% osy ortalyq arqyly ótedi.
Sońǵy jyldary kakao ósiretin aımaqtardaǵy joǵary temperatýra ósimdikterdiń ósýin tejep, shokolad baǵasynyń ósýine ákeldi. Klımattyń ózgerýinen týyndaǵan qatty jańbyr Afrıkadaǵy eginderdi de sýǵa batyrdy. Qazirgi ýaqytta tek alty plıtka shokolad jasaldy, biraq Han burshaqtardyń qoljetimdiligine baılanysty óndiristi ulǵaıtýdy úmittenedi. Ol bir plıtkany Ýels hanshaıymyna berýdi josparlap otyr, óıtkeni alǵashqy brıtandyq shokoladty 1932 jyly bolashaq patshaıym jegen, al kelesi plıtkany Redıngte týǵan taǵy bir bolashaq patshaıymǵa syıǵa tartý oryndy bolar edi.