Sabaqtyń taqyryby: Býnaqdeneliler
Sabaqtyń maqsaty:. Oqýshylardy býnaqdeneliler álemimen tanystyra otyryp, olardyń dene qurylysyndaǵy erekshelikter týraly maǵlumattar berý.
Sabaqtyń túri:
Oıyn arqyly oqytý sabaǵy
Sabaqtyń tárbıeligi: Oqýshylarǵa janýarlar dúnıesin túsinip, qorǵaý.
Sabaqtyń kórnekiligi: Ensıklopedıa, tapsyrmalar, sýretter.
Sabaq barysy: 1. Uıymdastyrý.
2. Jańa sabaqty meńgertý.
3. Úı tapsyrmasyn suraý.
Jańa sabaq:
Býnaqdeneliler - tıpine jatatyn kópjasýshaly, omyrtqasyz jándikter klasy. Bular ǵalamsharymyzdyń túkpirlerinde keń taralǵan túri. Olardyń 700 000 mıllıonǵa jýyq túrleri bar dep esepteıdi. Býnaqdeneliler klasy negizgi eki klass tarmaǵyna jikteledi. Olar týaqanatsyzdar jáne qanattylar klass tarmaǵy dep atalady. Býnaqdeneliler klasynda 35 otrád bar. Býynaıaqtylardyń negizgi ereksheligi - 3 bólimnen turady.
Olar: Bas, kókirek, qursaq bólimderi. Býnaqdenelilerdiń barlyǵy 6 aıaqty. Basym bóliginde qanattary bolady. Dene bólimderi - alýan túrli qyzmet atqarady. Eki murtsha, kózder basta ornalasady. Kókirek bóliginde qımyl - qozǵalys qyzmetin atqaratyn aıaqtar men qanattar ornyǵady. Kóbeıý músheleri qursaǵynda bolady. Tynys alýy - demtútik arqyly tynys alady.
Býnaqdenelilerge:
qońyzdar, shybyndar, aralar, masalar, kóbelekter, qumyrsqalar, ınelikter jatady. Bular jorǵalap, ushyp júrip te tirshilik etedi. Keıbireýleri sýarshyn, sýqandala, sýshalqaq zulamat sýda tirshilik etetinder. Adam men janýarlarda parazıttik ómir súretinderge bıt, búrge, qandala, topyraq astynda ómir súretinderge buzaýbas túrleri bar. Aýyz músheleri san túrli – súzip jalaýshy, kemirýshi, shanshyp sorýshy, kemirip jalaýshy, tútik tárizdi aýyzben sorýshy.
Býnaqdenelilerdiń damýy 3 túrli jolmen ótedi. Olar týra damý, shala túrlenip damý, tolyq túrlenip damý
Týra damý degenimiz - uryqtanǵan jumyrtqadan eresek býnaqdene uqsas jándikterdiń shyǵýy.
Týra damý - jumyrtqa - ımago,
Shala túrlenip damý - jumyrtqa - dárnásil - ımago
Tolyq túrlenip damý - jumyrtqa - dárnásil - qýyrshaq - ımago.
Býnaqdenelilerdiń eresek kúıge aýsýy – ımago Imago aǵylshynsha – eresek qurt.
Býnaqdenelilerdi zertteıtin ǵylym - entomologıa entema - býnaqdene+logos - ǵylym.
Tapsyrma:
6 - synypta ótkendi eske túsirý arqyly,
býnaqdenelilerdiń aıaqtaryn ajyratamyz
Qortyndy:
Úıge tapsyrma: § Býnaqdeneliler.
Tolyq nusqasyn júkteý
Býnaqdeneliler
Sabaqtyń taqyryby: Býnaqdeneliler
2024 j. 4 naýryz846 qaralym
#bıologıa#býnaqdeneliler
Usynylady
Saıgak popýlásıasy rekordtyq deńgeıge jetti: bıolog basty qaýipterdi atady
Qazaqstanda kıik sany mıllıondap ósip, biraq bul jaǵdaı jańa qaýipter týdyrýy múmkin. Bıolog Qajym Jumalıev bul máseleniń sebepteri men saldary týraly aıtty.
2026 j. 8 maýsym
Mańǵystaýdaǵy Ústirt qoryǵynda Altynqyz esimdi barys qaıta kórindi
Sırek kezdesetin barys Altynqyz bıyl naýryz jáne mamyr aılarynda fototuzaqqa túsip, zertteýshilerdi qýantty. Ol 450 shaqyrymnan astam qashyqtyqty júrip ótken.
2026 j. 7 maýsym
Kofe ishekterge qalaı áser etedi: ǵalymdardyń jańartylǵan zertteýi
Irlandıalyq ǵalymdar kofe ishýdiń adam aǵzasyna, ásirese ishek mıkroflorasyna áserin zerttedi. Nátıjeler qyzyqty boldy.
2026 j. 6 maýsym
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

