Qytaıdyń burynǵy premer-mınıstri, ekonomıkalyq reformalardyń negizin qalaýshylardyń biri Chjý Jýnszı 97 jasynda qaıtys boldy. Bul týraly memlekettik aqparat agenttigi habarlady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Chjý Jýnszı 1998-2003 jyldary premer-mınıstr qyzmetin atqarǵan. Ol memlekettik kásiporyndardy tıimdilikke jetelep, Qytaıdyń Dúnıejúzilik saýda uıymyna (DSU) kirýine jol ashqan. Onyń reformalary Qytaıdyń 2010 jyly Japonıany basyp ozyp, AQSH-tan keıingi ekinshi iri ekonomıkaǵa aınalýyna yqpal etti.
Chjý Jýnszı 1928 jyly 23 qazanda Mao Szedýnniń týǵan provınsıasy Hýnanda dúnıege kelgen. 1957 jyly Vengrıa men Iýgoslavıadaǵy reformalardy maquldaǵany úshin «ońshyl» dep aıyptalyp, 22 jylǵa sozylǵan saıası qýǵynǵa ushyrady. 1966-1976 jyldardaǵy mádenı revolúsıa kezinde aýylǵa jer aýdarylyp, qol eńbegimen aınalysty.
1979 jyly aqtalǵannan keıin Chjý Jýnszı tez kóterilip, 1987 jyly Shanhaı partıa komıtetiniń hatshysynyń orynbasary, 1988 jyly ákim boldy. 1989 jyly narazylyq bildirýshilermen kelissóz júrgizip, áskerdi shaqyrmaýǵa ýáde berip, ustamdylyq tanytty.
1991 jyly premer-mınıstrdiń orynbasary, 1993 jyly partıanyń jetekshi komıtetiniń múshesi boldy. 1998 jyly premer-mınıstr laýazymyna taǵaıyndalǵanda, ol sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreste qatań ustanymyn bildirip, «Men 100 tabyt daıyndadym — 99-y sybaılas jemqor sheneýnikterge, bireýi ózime» degen sózi keńinen tarady.
Chjý Jýnszıdiń tusynda Qytaı 2001 jyly DSU-ǵa múshe boldy. Bul eldiń álemdegi eń iri eksporttaýshyǵa aınalýyna jol ashty. Ol sondaı-aq 1998 jyly memlekettik kásiporyndardyń páterlerin satý baǵdarlamasyn bastap, turǵyn úı naryǵynyń damýyna serpin berdi.
Chjý Jýnszı bıliktegi kemshilikterdi moıyndap, jaýapkershilikti ózine alýymen erekshelendi. 1998 jyly jazǵy sý tasqynynan 4150 adam qaza taýyp, sheneýnikterdiń qarajat urlaýy áshkerelengennen keıin, ol keıbir bógetterdiń «tofýdan berik emes» ekenin aıtty. 2001 jyly ońtústik Qytaıdaǵy mektepte bolǵan jarylystan keminde 42 adam, negizinen balalar qaza tapqan oqıǵaǵa baılanysty úkimet atynan ulttyq telearnada keshirim surady.
Chjý Jýnszı qoǵamdyq sharalarǵa sırek qatysyp, qyzmetten ketkennen keıin kópshilik aldynda kórinbedi. Ol áıeli Lao Anmen birge ómir súrdi. Olardyń uly Iýnlaı (Levın Chjý) — memlekettik ınvestısıalyq bank China International Capital Corp. kompanıasynyń burynǵy bas dırektory. Qyzy Ianlaı mektep oqýshylaryna qoldaý kórsetetin qaıyrymdylyq uıymyn basqardy.


