Qytaıdyń burynǵy premer-mınıstri Chjý Jýnszı 97 jasynda qaıtys boldy. Ol Qytaıdyń álemdik saýdaǵa qosylýyna jol ashyp, eldiń qarqyndy damýyna negiz qalaǵan tulǵa bolatyn. Bul týraly infohub.kz saıty habarlaıdy.
Chjý Jýnszı 1998-2003 jyldary eldegi ekinshi joǵary laýazymdy atqaryp, Dúnıejúzilik saýda uıymyna (DSU) kirýde jetekshi ról oınady. Onyń arqasynda qytaılyq fabrıkalar halyqaralyq naryqqa ashylyp, sheteldik ınvestısıalar tartyldy. Ol jergilikti salyq ókilettikterin ortalyq úkimetke berip, bankrot memlekettik kásiporyndardy jaýyp nemese jekeshelendirip, turǵyn úı menshigin damytqan mańyzdy ekonomıkalyq reformatorlardyń biri boldy.
Qytaı halqy ony qıyndyqtarǵa tótep bere alatyn, eki tańbaly ekonomıkalyq ósimge qol jetkizgen, árqashan óz oıyn ashyq aıtatyn pragmatık kóshbasshy retinde eske alady. 1998 jyly ol Qytaı «kez kelgen ýaqytta jarylyp ketýi múmkin kóptegen áleýetti daǵdarystarǵa» tap bolǵanyn aıtty. «Qarapaıym halyq bizge kóp jaǵynan rıza emes. Ásirese, sheneýnikter arasyndaǵy sybaılas jemqorlyq, baılar men kedeıler arasyndaǵy alshaqtyq jáne keıbir jergilikti sheneýnikterdiń ozbyrlyǵy alańdatady», — dedi ol.
Ol adal emes bankırlerdi «aqymaqtar» dep atap, Ianszy ózeni boıyndaǵy bógetter men dambalardy «tofý qaldyǵy sıaqty álsiz jáne keýek» dep sıpattady. Onyń basshylyǵy ekonomıkany turaqtandyryp, sybaılas jemqorlyqpen kúresýge kómektesip, Qytaıdy komýnıstik aýtsaıder mártebesinen óndiristik derjavaǵa aınaldyrdy.
Degenmen, reformalar bes jyl ishinde 30 mıllıon adamnyń jumystan aıyrylýyna ákelip, úlken ósim teńsizdikti kúsheıtkeni úshin ol synǵa ushyrady. Qytaıdyń memlekettik BAQ-tary Chjý Jýnszıdiń ómirin «revolúsıa, kúres jáne dańq» dep sıpattaıdy.
Ol 1928 jyly ortalyq Hýnan provınsıasynda dúnıege kelip, elektr ınjenerıasy mamandyǵyn alyp, memlekettik qyzmetke kirdi. 1949 jyly Komýnıstik partıaǵa qosylǵan ol eki ret tazartýdan ótti — aldymen Mao Szedýnnyń ekonomıkalyq saıasatyn «qısynsyz» dep synap, «ońshyl» atandy, sodan keıin Mádenı revolúsıa kezinde. Mao qaıtys bolǵannan keıin Chjý qaıta oralyp, 1991 jyly ekonomıkaǵa jaýapty vıse-premer boldy. Jeti jyldan keıin premer-mınıstr laýazymyn qabyldady.