Gonkongtyń CK Hutchison kompanıasy Panamaǵa qarsy halyqaralyq arbıtrajǵa júginip, Panama kanalyndaǵy eki porttyń tárkilenýine baılanysty 1,5 mlrd dollardan astam shyǵyn óteýdi talap etip otyr. Bul týraly kompanıanyń málimdemesine silteme jasap, infohub.kz habarlaıdy.
Kompanıa Panamanyń ınvestısıalyq kelisimdi buzǵanyn, «ondaǵan jyldar boıy jalǵasyp kelgen port konsesıasyna baǵyttalǵan egemendik áreketter» jasaǵanyn jáne Ortalyq Amerıkadaǵy aktıvterine «memlekettik shabýyl naýqanyn» júrgizgenin alǵa tartady.
Aqpan aıynda Panama úkimeti kanaldyń eki shetinde ornalasqan Balboa jáne Krıstobal porttaryn tárkilegen edi. Buǵan deıin eldiń Joǵarǵy soty CK Hutchison enshiles kompanıasynyń porttardy basqarý konsesıasyn konstıtýsıaǵa qaıshy dep tanyǵan bolatyn.
Bul porttar AQSh pen Qytaı arasyndaǵy shıelenistiń ortalyǵyna aınaldy. Donald Tramp Aq úıge qaıta oralǵannan keıin Qytaıdy kanaldy «basqaryp jatyr» dep aıyptaǵan.
Panama kanaly Panamanyń menshiginde jáne ony basqarady. Alaıda CK Hutchison-nyń enshiles kompanıasy Panama Ports Company 1997 jyldan beri eki portty basqaryp keldi jáne 2021 jyly konsesıany 25 jylǵa uzartqan edi.
Beıjiń men Gonkong Panamanyń porttardy basyp alýyna narazylyq bildirdi.
Gonkongtyń eń baı adamy Lı Ka-shıńniń otbasy baqylaıtyn CK Hutchison ótken jyly eki Panama portyn qosa alǵanda, jahandyq port bıznesin AQSH-tyń BlackRock ınvestısıalyq kompanıasy qatysqan konsorsıýmǵa 23 mlrd dollarǵa satýǵa kelisken edi. Alaıda geosaıası shıelenis pen Qytaı, AQSh jáne Panama arasyndaǵy quqyqtyq daýlarǵa baılanysty kelisim áli aıaqtalmaǵan.
Naýryzda Panama Ports Company Panamadan porttardyń tartyp alynýyna baılanysty keminde 2 mlrd dollar ótemaqy talap etip, jeke arbıtraj bastaǵan bolatyn. CK Hutchison bul is júrip jatqanyn málimdedi.
CK Hutchison jańa arbıtraj onyń kelisimsharttyq quqyqtaryna emes, kelisim boıynsha quqyqtaryna qatysty ekenin, aldyńǵy iste Panama Ports Company-diń kelisimsharttyq quqyqtary qarastyrylǵanyn atap ótti.
Sáýirde enshiles kompanıa Panamadaǵy keıbir port operasıalaryn óz qolyna alǵan danıalyq Maersk kompanıasyna qarsy da arbıtraj bastaǵan. Maersk óz kinásin joqqa shyǵaryp otyr.