Nıgerıalyq mıllıarder Alıko Dangote Afrıka tarıhyndaǵy eń úlken úles satylymyn bastady. Ol óziniń munaı óńdeý zaýytyndaǵy úlesin jalpy jurtshylyqqa usynyp otyr, bul mámileden 2,1 mıllıard dollarǵa deıin qarajat túsýi múmkin. Bastapqy jarıa usynys (IPO) Dangote zaýytynyń shamamen 3 paıyz úlesin qamtıdy. Mıllıarder qarapaıym nıgerıalyqtarǵa zaýyt tabysyna ortaqtasý múmkindigin berýdi qalaıtynyn aıtty. 2024 jyly óndiris bastaǵan zaýyt álemdegi eń úlkenderdiń biri sanalady jáne ony salý on jyldan astam ýaqyt aldy. Qazir ol Nıgerıanyń energıa tutynysynyń 70 paıyzdan astamyn qamtamasyz etedi, sondyqtan kóptegen nıgerıalyq onyń bir bóligine ıe bolý múmkindigine qýanysh bildirip otyr. Solardyń biri Isa Salısý Bı-bı-sıge jınaǵan aqshasynan 50 000 naıra (28 fýnt; 37 dollar) alyp, ınvestısıa salǵanyn aıtty. «Meniń úmitim — azyn-aýlaq aqsham bir kúni úlken bolady. Tanystarymnyń kóbi de ınvestısıa salyp jatqandyqtan, men de qalys qalǵym kelmeıdi», — dedi ol. Bastapqy jarıa usynys bir aıǵa sozylady, eń az satyp alý mólsheri — 10 úles, quny shamamen 4 dollar. Ekonomıka jáne bıznes salasynyń sarapshysy doktor Abdýlrazak Ibragım Fagge Bı-bı-sıge dúısenbidegi oqıǵa tarıhı bolǵanyn aıtty. Alaıda ol ınvestorlardy úles baǵasy túsýi múmkin ekenine, ıaǵnı adamdar aqshasynyń bir bóliginen aıyrylý qaýpine eskertti. «Ásirese alǵash ret satyp alýshylar bilýi kerek: barlyq aqshasyn nemese bir-eki aıda qajet bolatyn qarajatyn salmaýy tıis. Kelesi úsh, tórt, bes jyl boıy paıdalanbaıtyn aqshasyn salǵan jón», — dedi ol. Sondaı-aq ol alaıaqtardan saq bolýǵa shaqyryp, prosesti jaqsy bilmeıtinderdiń arqasyn paıdalanǵysy keletinder bar ekenin eskertti. «Adamdarǵa tek tizimge engizilgen mekemelermen ǵana jumys isteýdi usynamyn», — dedi ol. Nıgerıa — Afrıkadaǵy eń úlken munaı óndirýshi el, biraq zaýyt ashylǵanǵa deıin elde óńdeý qýatynyń jetispeýinen otynnyń basym bóligin syrttan ákelýge májbúr boldy. Kanoda dúnıege kelgen 67 jastaǵy Dangoteniń jeke baılyǵy Forbes jýrnalynyń málimetinshe shamamen 28 mıllıard dollardy quraıdy. Ol Nıgerıada sement jáne qant salasynda baılyq jınap, keıin Afrıkanyń taǵy 16 eline keńeıdi. Onyń Dangote Cement kompanıasy — Afrıkadaǵy eń úlken sement óndirýshisi. Lagos mańyndaǵy zaýyt 2013 jyly jarıalanyp, bastapqy boljamdy quny shamamen 19 mıllıard dollar boldy, biraq qurylys 2017 jyly ǵana bastaldy. Oǵan Covid-19 pandemıasy da keshiktirdi. Lagos mańyndaǵy Lekı erkin aımaǵynda ornalasqan nysan aýqymdy jer qaıta toltyrýdy qajet etti, 65 mıllıon tekshe metr qum jyljytyldy. Zaýyt táýligine 650 000 barel óńdeý qýatyna ıe, bul ony álemdegi jetinshi eń úlken zaýyt etedi. Úles usynysynan túsken qarajat onyń qýatyn eki esege arttyrýǵa jumsalmaq.