Күндізгі уақытта жарықтың жетіспеуі деменция дамуының алкоголь мен семіздікке қарағанда маңыздырақ қауіп факторы болып шықты. Бұл туралы SciTechDaily порталы жазып, infohub.kz сайты хабарлайды.
Ғалымдар 88 мыңға жуық адамның қатысуымен ауқымды зерттеу жүргізді. Олар бір апта бойы сыртқа киетін жарық өлшегіш құрылғыларды тағып жүрді. Сегіз жылдан астам уақытқа созылған бақылау күн сайын күндізгі жарық деңгейі жоғары болған адамдарда деменция қаупі 16–17%-ға төмендегенін көрсетті. Оң әсерге қол жеткізу үшін күніне кемінде 42 минут жарық жерде болу жеткілікті.
Зерттеушілер 1000 люкстік жарық деңгейін — бұлты ашық күнгі көше жағдайына сай келеді — 5000 люкстен жоғары жарықтырақ жағдаймен салыстырды. Күңгірт күндізгі жарық есте сақтау мен ойлау қабілетіндегі мәселелерді бас жарақаты, алкоголь қолдану немесе артық салмақ сияқты белгілі қауіп факторларына қарағанда дәлірек болжайтыны анықталды. Ал түнгі жарықтың аурудың дамуына айтарлықтай әсері байқалмады.
Мақала авторлары бұл байланысты циркадтық ырғақтармен — ұйқыны, белсенділікті және ми жұмысын реттейтін ағзаның ішкі биологиялық сағатымен түсіндіреді. Жарықтың жетіспеуі бұл ырғақтарды бұзады, бұл әсіресе «жапалақтарға» және Альцгеймер ауруына генетикалық бейімділігі бар адамдарға қатты әсер етеді. Мамандар зерттеудің бақылау сипатында екенін атап өтеді, сондықтан таза ауада серуендеуді әзірге деменцияның тікелей алдын алу шарасы деп атауға болмайды.