Қытайдағы Гуанчжоу медициналық университетінің ғалымдары жетекшілік еткен халықаралық зерттеу тобы күндізгі жарықтың жеткіліксіздігі деменция даму ықтималдығының жаңа маркері бола алатынын анықтады. Ауқымды ғылыми жұмыстың нәтижелері «General Psychiatry» басылымында жарияланды, ал қорытындылар туралы ScienceDaily жазды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Авторлар күндізгі жақсы жарықта үнемі болу ми функцияларының тозу қаупін 16 пайызға төмендететінін анықтады. Зерттеу 87 мыңнан астам адамды қамтып, күндізгі жарықтың тапшылығы бірқатар дәстүрлі қауіп факторларынан да қауіптірек екенін көрсетті.
Мамандар акселерометрлер мен оптикалық сенсорлары бар білезік трекерлерін үздіксіз таққан 87 577 ересек еріктінің объективті көрсеткіштерін талдады. Құрылғылар тәуліктің күндізгі және түнгі уақытындағы жарық деңгейін жоғары дәлдікпен тіркеді. Бақылау кезеңінде, медианасы 8,1 жыл болған, зерттеуге қатысқан 741 адамға алғаш рет «деменция» диагнозы қойылды.
Деректерді талдау күндізгі жарықтың орташа деңгейі 1000 люкстен жоғары адамдарда (бұл ашық ауадағы бұлтты күннің қалыпты жарықтығына сәйкес келеді) патологияның пайда болу қаупі 16 пайызға азайғанын көрсетті. 5000 люкстен де жарық жағдайда өткізілген қосымша уақыт анағұрлым айқын қорғаныш әсерін қамтамасыз етті.
Ал тәулігіне 42 минуттан (0,7 сағат) аз уақыт жарықта болу аса қауіпті көрсеткіш болып шықты. Мұндай айқын жарық тапшылығы жақындап келе жатқан деменцияның бұрыннан мойындалған алты медициналық қауіп факторынан да күштірек предикторы болды. Айта кету керек, ғалымдар түнгі жарық деңгейі мен аурушаңдық арасында статистикалық маңызды байланыс таппады.
Зерттеудің жетекші авторы Хунлян Фэн күндізгі жарық деңгейі когнитивтік денсаулықтың маңызды индикаторы екенін атап өтті, алайда зерттеу корреляциялық сипатта және тікелей себеп-салдар байланысын дәлелдемейді. Алынған қорытындылар қосымша клиникалық тексеруді қажет етеді.