Qazaqstanda halyq úshin elektr energıasy baǵasynyń jańa ósýi kútilýde. Óńirlik energetıkalyq kompanıalar úshin jeńildikti satyp alý baǵasy ósti, bul tarıfterdiń kóterilýine ákelýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz.
Qarjylyq esep aıyrysý ortalyǵy (KEO) saıtynda jarıalanǵan mekenjaılyq qoldaý alýshylardyń jańartylǵan tizimine sáıkes, shilde aıynyń ortasynan bastap halyqqa qyzmet kórsetetin óńirlik energetıkalyq kompanıalar (ÓEK) úshin biryńǵaı satyp alýshynyń jeńildikti baǵasy ósti. Esterińizge sala keteıik, biryńǵaı satyp alýshy iri tutynýshylarǵa elektr energıasyn ortasha kóterme baǵamen satady, al ÓEK úshin retteýshi belgileıtin jeńildikti tarıfter qoldanylady. Mundaı saralaý halyq úshin baǵany kóterme naryqtyń tikeleı qatysýshylarynan tómen ustaýǵa múmkindik beredi, biraq is júzinde iri tutynýshylar halyqty sýbsıdıalaıdy.
Mysaly, mamyr aıynda biryńǵaı satyp alýshynyń ortasha kóterme baǵasy QQS-syz 34,97 teńge/kVt·saǵ qurady, bul birinshi jartyjyldyqtaǵy ÓEK úshin jeńildikti baǵadan eki eseden astam joǵary. Jyl basynda kóterme baǵalar 29–32 teńge aralyǵynda ózgerdi, sondyqtan Tabıǵı monopolıalardy retteý komıteti (TMRK) kóterme baǵa belgileriniń ósýine baılanysty jeńildikti mólsherlemelerdi kóterýge májbúr boldy. Oǵan qosa, ekinshi jartyjyldyqta elektr stansıalarynyń tarıfteri taǵy da ósýi múmkin, bul ortasha kóterme baǵany QQS-syz 42–43 teńge/kVt·saǵ deıin kóterýi yqtımal. Osylaısha, TMRK sheshimi kóterme naryq dınamıkasyn ǵana kórsetedi jáne jeńildikti baǵalar kóterilmegende, iri tutynýshylar úshin aıyrmashylyq odan ári artar edi.
Jartyjyldyq mekenjaılyq qoldaý alýshylar tizimin taldaý kórsetkendeı, jeńildikti baǵalar orta eseppen 3 teńgege ósken. Máselen, «Astana-REK»-te mólsherleme QQS-syz 13 tengeden 16 teńge/kVt·saǵ deıin kóterildi. Basqa óńirlerde de uqsas ózgerister boldy: Taldyqorǵan elektr jeli kompanıasynda (Jetisý oblysy) baǵa 14 tengeden 17 teńgege; «Alataý Jaryq Kompanıasynda» (Almaty jáne Almaty oblysy) 13 tengeden 16 teńgege; «Aqmola ÓEK»-te (Aqmola oblysy, Astana, Qosshy) 13,5 tengeden 16,5 teńgege; «Kókshetaý Energo»-da (Soltústik Qazaqstan jáne Aqmola oblystary) 12 tengeden 15 teńgege; «Birikken EnergoServıs Kompanıasynda» (Shyǵys Qazaqstan jáne Abaı oblystary) 12 tengeden 15 teńgege; «Jambyl elektr jelilerinde» (Jambyl oblysy) 12 tengeden 15 teńgege; «Batys Qazaqstan ÓEK»-te (Batys Qazaqstan oblysy) 12 tengeden 15 teńgege; «Jezqazǵan ÓEK»-te (Ulytaý jáne Qaraǵandy oblystary) 11 tengeden 14 teńgege; «Qaraǵandy Jaryq»-ta (Qaraǵandy oblysy) 10,5 tengeden 13,5 teńgege; «Qaraǵandy ÓEK»-te (Qaraǵandy oblysy) 11 tengeden 14 teńgege; «EPK-forfait»-ta (Qostanaı oblysy) 12 tengeden 15 teńgege; «EPK-Atica»-da (Qostanaı oblysy) 10 tengeden 13 teńgege; «Qyzylorda ÓEK»-te (Qyzylorda oblysy) 13 tengeden 16 teńgege; «Pavlodar ÓEK»-te (Pavlodar oblysy) 14 tengeden 17 teńgege; «Qalalyq elektr jelisinde» (Pavlodar oblysy) 11 tengeden 14 teńgege; «Soltústik Qazaqstan ÓEK»-te (Soltústik Qazaqstan oblysy) 12 tengeden 15 teńgege; «Ońtústik Jaryq Tranzıt»-te (Shymkent jáne Túrkistan oblysy) 15 tengeden 18 teńgege; «Mańǵystaý ÓEK»-te (Mańǵystaý oblysy) 15 tengeden 18 teńgege; «Energojúıesinde» (Aqtóbe oblysy) 15,5 tengeden 18,5 teńgege; «Atyraý Jaryq»-ta (Atyraý oblysy) 13,5 tengeden 16,5 teńgege; «Lısakovsk qalalyq komýnaldyq energetıka kásiporny» (Lısakovsk qalasy) 11 tengeden 14 teńgege; «Jitiqara komýnaldyq energetıka kásiporny» (Qostanaı oblysy, Jitiqara aýdany) – jańa mólsherleme 14 teńge, buryn jeńildikti baǵa bolmaǵan.
Aıta ketý kerek, kórsetilgen jeńildikti baǵalar – halyq úshin túpkilikti tarıftiń bir bóligi ǵana, oǵan sonymen qatar ÓEK-tiń taratý tarıfi, KEGOC ulttyq elektr jelisiniń tarıfi, teńestirý, qýat jáne ótkizý ústemeaqysy kiredi. Jeńildikti baǵalardyń ósýi retteýshi maquldaǵan jaǵdaıda túpkilikti tarıfterdiń kóterilýine ákelýi yqtımal. Alaıda «Astana-REK» málimdegendeı: «"Astana-REK" AQ biryńǵaı satyp alýshydan elektr energıasyn satyp alý baǵasynyń ózgergeni týraly habarlama aldy. Qazirgi ýaqytta kompanıa bul ózgeristiń elektrmen jabdyqtaý salasyndaǵy qyzmetine áserin baǵalaýdy júrgizýde. Shekti baǵany ózgertýge ótinish berý múmkindigi júrgizilgen taldaý qorytyndysy boıynsha anyqtalady. Kompanıanyń odan ári áreketteri júrgizilgen taldaý nátıjelerin eskere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes júzege asyrylady». Osylaısha, aldaǵy aılarda jeńildikti baǵalardyń kóterilýine baılanysty halyq úshin tarıfterdiń kúrt ósýin kútýdiń qajeti joq, biraq kóterme naryq dınamıkasy bolashaqta elektr energıasynyń qunyna sózsiz áser etedi.