Álemge áıgili jazýshylar Erıtreıa prezıdenti Isaııas Afevorkıge ashyq hat joldap, 2001 jyly tutqyndalǵan 12 áriptesiniń tiri ekenin rastaıtyn dálel surady. Úndeýge 180-nen astam qalamger qol qoıdy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Nobel syılyǵynyń laýreattary Olga Tokarchýk pen Djon Maksvell Kýtzee de osy úndeýge qosyldy. Olarmen birge Kolm Toıbın, Elıf Shafak, Izabel Alende, Ben Okrı, Iann Martel, Kamıla Shamsı, Sısı Dangarembga syndy tanymal jazýshylar da qoltańba qoıdy. 18 qyrkúıekte jazylǵan hat úkimettiń táýelsiz baspasózge shabýyl jasaǵanyna 25 jyl tolýyna oraılastyrylǵan.
«Birneshe kúnniń ishinde Erıtreıanyń erkin baspasózi men eldegi táýelsiz daýystar júıeli túrde joıyldy», — delingen hattyń kirispesinde.
Qujatta 2001 jyldan beri syrtqy álemmen baılanyssyz ustalyp kele jatqan 12 jazýshynyń esimi atalǵan. Olardyń qatarynda aqyn Amanýel Asrat pen dramatýrg ári jýrnalıs Davıt Isaak bar.
«Bul jazýshylardyń otbasylary, Erıtreıa halqy jáne álemdik ádebı qaýymdastyq aýyr ári zańsyz únsizdikke tap boldy. Olardyń densaýlyǵy, ornalasqan jeri jáne tiri ekeni týraly kez kelgen aqparatty jasyrý — halyqaralyq quqyqty buzý jáne qatygezdik», — dep jalǵasady málimdeme.
Asrat pen Isaaktan bólek, hatta Davıt Habtemıkael, Fesseıe «Djoshýa» Iohannes, Mattevos Habteab, Medhanı Haıle, Sahle «Ýedı-ltaı» Segazeab, Saıd Abdelkadır, Saıd Idrıs «Abý Are», Seıým Sehaıe, Temesgen Gebreıesýs jáne Iýsıf Mohammed Alı esimderi kórsetilgen. Bul jazýshylardyń altaýy týraly 2015 jyly The Guardian basylymy jazǵan bolatyn.
Barlyǵy 188 jazýshy qol qoıǵan hatta «óz erkimen ustalǵan barlyq erıtreıalyq jazýshy men synshynyń tiri ekenine dereý ári rastalǵan dálel» berý talap etiledi.
Qol qoıýshylardyń qatarynda Andreı Kýrkov, Entonı Dorr, Hloıa Arıdjıs, Loren Groff, Lemn Sısseı, Maaza Mengıste, Madlen Tıen, Margaret Babbı, Maks Porter, Fılıpp Sends, Pretı Tanedja, Taıs Sın jáne Vıv Groskop bar.
«Myrza Prezıdent, Erıtreıanyń bolashaǵy óziniń eń daryndy aqyl-oılarymen birge qurylýy kerek, olardy basý arqyly emes, — dep qosady hat avtorlary. — Eshbir jazýshy nemese jýrnalıs óz pikirin beıbit jetkizgeni úshin joǵalyp ketpeýi tıis».
Erıtreıa Afevorkı basqaratyn basymdyq tanytqan dıktatýra retinde jumys isteıdi, 1993 jyly táýelsizdik alǵannan beri elde ulttyq saılaý ótken emes.
«Biz joǵalǵan áriptesterimizben yntymaqtastyqta qalamyz jáne olar bosatylǵansha kúsh-jigerimizdi toqtatpaımyz», — dep túıindeıdi hat.
PEN International uıymy juma kúni saǵat 10:00-de Londondaǵy Erıtreıa elshiligine hatty tapsyrýǵa áreket jasaıdy. Bıylǵy jyldyń basynda bul uıym qoǵamǵa ashyq petısıa jarıalap, onda da tiri ekenin dáleldeýdi talap etken bolatyn.
«Jıyrma bes jyl — kez kelgen otbasy úshin jaqynynyń tiri me, joq pa ekenin bilmeı ómir súrý úshin tózgisiz uzaq ýaqyt», — dedi PEN International prezıdenti Býrhan Sónmez. «Bul jazýshylar bizdiń jadymyzdan óshken joq. Biz olardyń esimderin ataýdy jalǵastyramyz jáne olarǵa ne bolǵany týraly shyndyqty talap etýdi jalǵastyramyz».