Fınlándıa mamandarynyń bes jyldyq zertteýi bos ýaqyttaǵy dene belsendiligi men otyryqshy ómir salty adamnyń salmaǵyn árdaıym anyqtaı bermeıtinin kórsetti, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Helsınkı ýnıversıteti ǵalymdarynyń Scientific Reports jýrnalynda jarıalanǵan eńbegi bos ýaqyttaǵy joǵary dene belsendiligi aıtarlyqtaı salmaq qosýdan qorǵaıdy degen keń taralǵan túsinikke kúmán keltirdi. Bes jyldyq baqylaýǵa Fınlándıanyń jastar men erte orta jastaǵy 2606 mýnısıpaldyq qyzmetkeri qatysty. Mamandar olardyń kúndelikti belsendilik deńgeıin, otyryqshy ýaqyt uzaqtyǵyn jáne dene salmaǵynyń ózgerisin baǵalady.
Baqylaý barysynda aıtarlyqtaı salmaq qosý — bastapqy salmaqtyń 5%-nan astamy — áıelderdiń 28%-ynda, erlerdiń 22%-ynda tirkeldi. Alaıda ǵalymdar bos ýaqyttaǵy dene júktemesiniń deńgeıi, otyryqshy jaǵdaıda ótkizilgen ýaqyt jáne salmaqtyń aıtarlyqtaı ósý qaýpi arasynda naqty ári tikeleı baılanys tappady.
Jumys avtorlary nátıjeler júrek-qan tamyrlary júıesi men metabolızm úshin dene shynyqtyrýdyń jalpy paıdasyn joqqa shyǵarmaıtynyn atap ótti. Soǵan qaramastan olar bos ýaqyttaǵy belsendilik deńgeıi men otyryqshy minez-qulyqtyń ózi dene salmaǵynyń dınamıkasyn anyqtaıtyn tolyq faktorlar bolyp tabylmaıtynyn kórsetedi. Salmaq qosýǵa jalpy taǵam rasıony, stress deńgeıi, taǵamnyń kalorıalylyǵy jáne zat almasýdyń jeke erekshelikteri sıaqty kúrdelirek mehanızmder áser etedi. Ǵalymdar semizdiktiń aldyn alý baǵdarlamalaryn ázirleýde keshendi tásilge shaqyrady.