Fransıanyń medısınalyq saqtandyrý júıesi mıalgıalyq ensefalomıelıtti, kóbine sozylmaly sharshaý sındromy dep tanymal aýrýdy, sozylmaly aýrýlar tizimine resmı túrde qosty. Ulttyq medısınalyq saqtandyrý júıesiniń saıtyndaǵy tıisti ózgerister tamyz aıynda-aq baıqalǵan, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Mıalgıalyq ensefalomıelıt — uıqy men demalystan keıin de basylmaıtyn aıqyn sharshaý basty kórinisi bolatyn sozylmaly aýrý. Oǵan uıqynyń buzylýy, zeıin men este saqtaý qabiletiniń nasharlaýy, sondaı-aq dene nemese oı eńbeginen keıin jaǵdaıdyń aıtarlyqtaı nasharlaýy tán.
Sońǵy sımptom mańyzdylardyń biri sanalady. Adam buryn qıyndyq týdyrmaǵan júktemeden keıin ózin áldeqaıda nashar sezinýi múmkin. Mundaı nasharlaýdan keıin qalpyna kelý keıde birneshe kúnge, tipti aptaǵa sozylady.
Bul jaǵdaıdyń naqty sebebi ázirge belgisiz. Fransıanyń medısınalyq saqtandyrý júıesiniń dereginshe, kóp jaǵdaıda aýrý ınfeksıadan, kóbine vırýstyq ınfeksıadan keıin bastalady. Ol sondaı-aq operasıadan, ýly zattardyń áserinen nemese jaraqattan keıin de týyndaýy múmkin.
Alaıda «sozylmaly sharshaýdy» rastaıtyn arnaıy taldaý nemese basqa zertteý ázirge joq. Dıagnoz sımptomdarǵa súıene otyryp jáne basqa aýrýlardy joqqa shyǵarǵannan keıin qoıylady.
Fransıanyń medısınalyq saqtandyrý júıesi mıalgıalyq ensefalomıelıtti psıhologıalyq buzylys dep sanaýǵa bolmaıtynyn jeke atap ótti. Sonymen qatar psıhologıalyq kómek pasıentti qoldaý úshin, mysaly, úreı, depressıa nemese uzaqqa sozylǵan aýrýdyń saldary kezinde qoldanylýy múmkin.
Fransýz usynymdary dene júktemesin birtindep arttyrý baǵdarlamalaryn da aýrýdy emdeý tásili retinde qarastyrmaıdy. Kez kelgen dene belsendiligi jeke tańdalýy tıis.
Fransıanyń medısınalyq saqtandyrý júıesiniń baǵalaýynsha, COVID-19 pandemıasyna deıin Fransıada osy aýrýmen aýyratyn 200 myńǵa jýyq eresek adam bolǵan. Alaıda ulttyq epıdemıologıalyq zertteý ázirge joq, al pandemıadan keıin pasıentter sany artýy múmkin. Aýrý ártúrli jastaǵy adamdarda kezdesedi, biraq áıelderde jıirek.
Sozylmaly sharshaý sındromy Ulybrıtanıa, AQSh jáne Eýropalyq odaqtyń keıbir elderiniń densaýlyq saqtaý júıelerinde áldeqashan bar. Mıalgıalyq ensefalomıelıt Qazaqstanda qoldanylatyn medısınalyq jikteýde de kezdesedi. Aýrýlardyń halyqaralyq jikteýishiniń onynshy qaralymynda oǵan G93.3 kody sáıkes keledi — «vırýstyq aýrýdan keıingi sharshaý sındromy (qatersiz mıalgıalyq ensefalomıelıt)». Alaıda osy aýrýdy emdeý jónindegi jeke qazaqstandyq klınıkalyq hattama tabylmady.
Búginde adamdy sozylmaly sharshaýdan tolyq aryltatyn arnaıy emdeý jalpy alǵanda joq. Buǵan deıin ımmýnolog Kursiv Health-ke temirdiń sińýin tómendetip, aǵzany qorǵanyssyz qaldyratyn kúndelikti ádetter týraly aıtqan bolatyn.