Dúnıejúzilik sý aıdyndary men muhıttarda erigen ottegi deńgeıiniń kúrt tómendeýi ǵasyrlarǵa sozylatyn ekologıalyq zardaptarǵa ákep soqtyrýy múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz.
San-Dıegodaǵy Kalıfornıa ýnıversıtetiniń Skrıpps okeanografıa ınstıtýtynyń jetekshiligimen halyqaralyq zertteýshiler toby Jer gıdrosferasynyń synı deńgeıde ottegisizdenýin málimdedi. Keń aýqymdy sholýdyń nátıjeleri «Lımnologıa jáne okeanografıa» jýrnalynda jarıalandy.
Ǵalymdar muhıttar, ózender men kólderdegi ottegi deńgeıiniń tómendeýi planeta turaqtylyǵyna qalaı áser etetinin taldady. Zertteý avtorlary erigen ottegi kórsetkishin «planetarlyq shekaralar» — jerdiń turaqtylyǵyn retteıtin negizgi ekologıalyq prosester tizimine resmı engizýge shaqyrady. Otteginiń shaıylýynyń basty faktorlary — jahandyq jylyný jáne sý aıdyndarynyń qorektik zattarmen lastanýy.
Zertteýdiń jetekshi avtory, Santa-Barbaradaǵy Kalıfornıa ýnıversıtetiniń ǵalymy Erıka Ferrer ottegi tapshylyǵy klımattyq mehanızmderdi buzyp, planktonnan teńiz sútqorektilerine deıingi azyq tizbegin ydyratatynyn atap ótti. Jumysqa Skrıpps ınstıtýtynan Lıza Levın men Iassır Eddebbar, Parıjdegi Jer shary fızıkasy ınstıtýtynan Veronık Karkon jáne Rensseler polıtehnıkalyq ınstıtýtynan Kevın Roýz da qatysty. Avtorlardyń pikirinshe, ottegi joǵalýynyń aldyn alý álemdik ekologıalyq saıasattyń basym baǵyty bolýy tıis.